MİLLLİYET.COM.TR / Türkiye ile İsrail arasında son dönemde gerilim yükselirken, Tel Aviv'in Ankara'ya ilişkin korktuğu senaryo Yunan basınındaki bir analizle gözler önüne serildi.
Yunanistan merkezli Vima Orthodoxias'ta Yannis Papanikolaou imzasıyla yayımlanan analizde, İsrail Ulusal Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü ve diğer düşünce kuruluşlarının Türkiye ile İsrail arasında yaşanabilecek kontrolsüz bir askeri tırmanma ihtimalini sistematik biçimde incelediği iddia edildi.
‘EN OLASI SENARYO’
Atina'daki jeostratejik analistlere göre en olası senaryo, Ankara ve Tel Aviv'in önceden planlanmış bir topyekûn savaşa girmesi değil. Asıl tehlike, Suriye'de meydana gelecek bir dizi askeri olayın birbirini tetiklemesi.
Analizde İsrail'in Türkiye'yi “ikinci bir İran” olarak görmediği vurgulandı. Hemen ardından Türkiye'nin güçlü ordusu, gelişen savunma sanayisi ve Suriye'de artan etkisi nedeniyle “yükselen bir bölgesel rakip” olarak değerlendirildiği belirtildi. Papanikolaou’ya göre Tel Aviv'in hesaplarını değiştiren nokta da bu.
‘TEL AVİV’İN HESAPLARINDAKİ KRİTİK NOKTA’
Analizde, iki ülkenin doğrudan savaş arayışında olmadığı belirtilirken “Asıl tehlike ise iki ordunun faaliyet gösterdiği alanların Suriye'de birbirine yaklaşması. Aralık 2024'te Esad rejiminin devrilmesinin ardından Ankara'nın Şam'daki yeni yönetimle ilişkileri hızla güçlendi. Türkiye, Suriye ordusunun eğitimine katıldı, askeri uzmanlık sağladı ve böylelikle ülkenin yeniden inşasında kalıcı bir rol üstlenme hedefini ortaya koydu” denildi.
İsrail’in Ankara'nın bu hamlesini yakından izlediğine dikkat çekilen analizde “Tel Aviv açısından mesele yalnızca Türkiye'nin Suriye'deki varlığı değil. Asıl mesele, İsrail Hava Kuvvetleri'nin Suriye üzerindeki hareket özgürlüğünün kaybedilmesi. İsrail yıllardır Suriye hava sahasını İran tesislerine, silah depolarına ve silah dağıtım ağlarına yönelik saldırılarda kullanıyor. Ancak Türk radarlarının ve hava savunma sistemlerinin organize biçimde konuşlandırılması, İsrail'in saldırı özgürlüğünü doğrudan tehdit edebilir. Bu nedenle Ankara'nın Suriye'de kuracağı askeri kapasitenin niteliği, Tel Aviv'in güvenlik hesaplarında giderek daha kritik hale geliyor” iddiasında bulunuldu.
'GERİLİMİN PROVASI MI?'
Yunan analiste göre geçtiğimiz ay İsrail'in Ebu Zuhur Askeri Havalimanı’na düzenlediği saldırı, Suriye sahasındaki hassas dengeyi bir kez daha ortaya koydu.
Papanikolaou’ya göre bu gelişme, Türkiye ile İsrail'in Suriye'de neden her zamankinden daha tehlikeli bir yakınlaşma içine girdiğini gösteriyor. Yunan analistin iddiasına göre bir sonraki krizin nerede ve nasıl çıkacağı belirsiz.
‘3 KIRMIZI ÇİZGİ’
Öte yandan analize göre İsrail, Türkiye'nin Suriye'deki faaliyetleri konusunda 3 temel “kırmızı çizgi” belirlemiş durumda.
‘TÜRKİYE NEREYE KADAR İNECEK?’
Yunan analistin iddiasına göre ilk kırmızı çizgi coğrafya. Papanikolaou “Türkiye'nin kuzey Suriye'deki varlığı İsrail tarafından yönetilebilir görülüyor. Ancak Ankara'nın orta veya güney Suriye'ye doğru ilerlemesi, Tel Aviv açısından bambaşka bir tablo oluşturuyor” ifadesinde bulundu.
Ayrıca bu hamlenin İsrail'in güvenlik alanına “doğrudan bir yaklaşım” olarak değerlendirilebileceğini iddia etti. Yani Yunanistan’a göre İsrail açısından kritik soru Türkiye'nin Suriye'de olup olmaması değil. Ne kadar güneye ineceği.
‘ANINDA KARŞILIK VERİLMESİNE YOL AÇABİLİR’
Analize göre ikinci kırmızı çizgi, Suriye'ye konuşlandırılacak askeri sistemler. Eğitim kampları ve destek birlikleri İsrail için endişe yaratabilir. Ancak radarlar, uçaksavar ve hava savunma sistemleri, İHA'lar ve füzeler Tel Aviv açısından çok daha kritik.
Analizde bu sistemlerin konuşlandırılmasının “İsrail'in anında karşılık vermesine yol açabileceği” ifade edilirken “Çünkü böyle bir kapasite, İsrail'in Suriye hava sahasındaki saldırı serbestisini doğrudan kısıtlayabilir” denildi.
GÜNEY SURİYE'DE KIRMIZI ALARM
Papanikolaou’ya göre üçüncü kırmızı çizgi ise Güney Suriye. Analizde “İsrail, Golan Tepeleri yakınlarında Hamas veya diğer silahlı gruplar tarafından kullanılabilecek herhangi bir altyapının kurulmasını kabul etmeyecektir” iddiasında bulundu.
‘SAVAŞ BİR FÜZEYLE BAŞLAYABİLİR’
Analizde Türkiye ile İsrail arasında çıkabilecek savaşın resmi bir savaş ilanıyla başlamasının beklenmediği belirtilirken “Senaryo çok daha küçük bir olayla başlayabilir. İsrail, tehdit olarak gördüğü bir Suriye tesisini vurabilir. Fakat saldırı sırasında Türk askerleri bölgede bulunuyorsa ve Türk tarafında kayıplar yaşanırsa, Ankara'nın karşılık vermesi yönündeki baskı hızla büyüyebilir. Sonrası ise iki ülkeyi tehlikeli bir misilleme zincirine sürükleyebilir. Türkiye'nin bir İsrail uçağını düşürmesi veya İsrail'in bir Türk hava savunma sistemine saldırması, ‘tehlikeli bir misilleme döngüsünü’ tetikleyebilir” denildi.
‘ON YILLIK SÜRECİ DÜŞÜNÜYORLAR’
