Yunanistan Sivil Havacılık Otoritesi'ne göre, sefer sayısının düşük olduğu bir sezonda Yunanistan havaalanları genellikle günde 1000 ila 1500 uçuşa ev sahipliği yapıyor. Buna karşılık, Temmuz ayının ilk haftasında günde ortalama 2 bin 700 uçuşa ev sahipliği yaptıkları bildirildi.
Hava seyrüsefer güvenliği kuruluşu Eurocontrol'e göre, Yunanistan hava sahasını da kapsayan Güneydoğu Avrupa'daki genel trafik 2019'dan bu yana yaklaşık yüzde 40 oranında artış gösterdi.
Yunanistan Hava Trafik Kontrolörleri Birliği Başkan Yardımcısı Olga Toki, "Şu gökyüzüne bakın, inanılmaz, daha fazla uçağa yer kalmadı!" diyerek bu durum karşısındaki tepkisini büyük bir şaşkınlıkla ifade etti.
Uçuş seferlerindeki bu artış, yaklaşık 10 milyonluk nüfusa sahip Yunanistan'daki turist sayısında yaşanan patlamayı vurguladı. Geçen yıl turist sayısı, Covid öncesi 2019 zirvesine kıyasla yüzde 23 oranında daha yükselerek 38 milyona ulaştı.
Yaz yoğunluğundan önce bile gerginlik hakimdi. 4 Ocak'ta hava trafik kontrolörleri ve uçakları birbirine bağlayan iletişim sistemindeki arıza, göze çarpan bir zayıflığı ortaya çıkarmıştı.
Kontrolörler, uçakları ekranlarından görebiliyorlardı ancak pilotlarla konuşamıyor veya onları duyamıyorlardı. Yetkililer Yunan hava sahasını saatlerce kapatmak zorunda kaldı, bu da bir dizi iptal ve komşu ülkelere yönlendirmeyle sonuçlanan bir kaosa yol açmıştı.
Yakın zamanda ortaya çıkan bu kriz sonucunda, benzer sorunların tekrardan yaşanmasını önlemek adına yeni dijital iletişim sistemlerinin kurulumunu da içeren yaklaşık 300 milyon euro (350 milyon dolar) tutarındaki bir yenileme programı duyuruldu.
Sistemlerin kurulumuna Ağustos ortasında başlandı. Eskiyen radarların değiştirilmesini de içeren tüm projenin 2028 yılına kadar tamamlanması bekleniyor.
Avrupa Komisyonu geçen yıl, navigasyon prosedürlerini küresel çaptaki Performansa Dayalı Seyrüsefer (PBN) standartlarına uygun hale getirmemekle suçladığı Yunanistan'a dava açmış ve bu dosyayı Avrupa Birliği Adalet Divanı'na taşımıştı.
Hava trafiği kontrol odasında, Yunanistan haritası her biri birer kontrolör ve ona yardımcı olan birer asistan tarafından yönetilen 10 sektöre bölünüyor.
Yolcuların güvenliğini sağlayabilmek için daha fazla görevliye ihtiyaç duyduklarını belirten vardiya amiri Giorgos Stamoulakatos, "Yaz aylarında personelimiz çok yetersiz," diye açıkladı. "Toplamda 154 kontrolörümüz var, 250 kişiye daha ihtiyacımız olabilir." diye de ekledi Stamoulakatos.
2025'te 92, 2026'da ise 77 yeni kontrolör işe alındı, ancak her yeni gelen personelin beş yıl boyunca eğitim alması gerekiyor.
30 yılı aşkın süredir hava trafik kontrolörlüğü görevinde bulunan Areti Anastopoulos, iniş yapacak pilotlara uçaklarını piste inmeden önce arka arkaya dizmelerine yardımcı oluyor.
Yunan seferlerinde uçan pilotlar ile kurduğu irtibatlarda ani çıkışlarıyla tanınan Anastopoulos, "Normalde bir saat içinde yaklaşık 20 pilota rehberlik ediyoruz. Ama şu anda 40 pilot sırada bekliyor. Kaçınılmaz olarak gecikmeler artıyor," diye yakındı. "Bir saatte 33 uçak indirdik. Bizim limitimiz saatte 28 uçak olmalıydı!" dedi kontrolör.
Anastopoulos birden fazla kez, kazaları önlemek için uçaklara yavaşlamaları veya rotalarını değiştirmeleri emrini vermek zorunda kaldığını da vurgularken, "Burada herkesi güvende tutmak için insanüstü bir çaba sarfediyoruz" diye belirtti.
Eurocontrol'e göre, Orta Doğu'daki savaş sorunu daha da kötüleştirirken, Yunan hava sahasında her gün yaklaşık 300 ekstra uçuş gerçekleştiriliyor; bu da günlük trafiğin neredeyse yüzde altısına denk geliyor.
Kontrolör Anastopoulos, "Turizm, Yunanistan'daki katma değerimizdir," diye belirtti. “Ancak daha fazla yatırım olmadan daha fazla uçuş mümkün değil.”
