2025 Sayıştay Raporu: Sağlık Bakanlığı Projelerinde Planlama ve Uyumsuzluk Eksiklikleri

2025 yılına ait Sayıştay Raporları açıklandı. Raporda Sağlık Bakanlığı’na ilişkin dikkat çekici bulgulara yer verildi. Bu bulgulardan birinde hizmet alımı suretiyle temin edilen uygulama projelerinin ve ihale dokümanları hazırlanması işlerindeki eksikliklerin ek maliyetlere ve sağlık tesislerinin planlanan zamanda faaliyete geçememesine neden olduğu belirtildi.

Hizmet alımlarına ilişkin sözleşme sürelerinin, yapılacak işin büyüklüğünden ve niteliğinden bağımsız olarak çoğunlukla yetersiz belirlendiği, yatırımın yapılacağı taşınmaz üzerinde tahsis ve imar sürecinin tamamlanmaması nedeniyle işe başlanamadığı veya iş süresinin durdurulduğu, bu nedenlerle birçok işin sözleşme süresi içerisinde tamamlanamadığı tespit edildi.

Antalya Aksu 300 Yataklı Devlet Hastanesine ilişkin yaklaşık toplam kapalı alanın 54 bin metrekare, Diyarbakır Hani İlçesi 35 Yataklı Devlet Hastanesine ilişkin yaklaşık toplam kapalı alan ise 8 bin 750 metrekare olarak düzenlendiğinin anımsatıldığı raporda nitelik ve fiziki büyüklük bakımından önemli farklılıklar içeren bu iki işe ilişkin uygulama projesi ve ihale dokümanı hazırlanması işlerinde sözleşme süresinin 180 gün olarak belirlendiği ifade edildi.

Ancak uygulama projelerinin hazırlanma süresi, projelerin yapıya ait her türlü ayrıntıyı tam ve doğru olarak göstermesi açısından önemli bir kriter olup işe bir an önce başlanabilmesi için bu sürelerin kısa tutulmasının projeleri olumsuz etkilediği değerlendirmesi yapıldı.

‘PROJELER UYUMLU DEĞİL’

Raporda uygulama projeleri ve ihale dokümanlarının hazırlanması süreçlerindeki eksikliklerin yapım işi ihalelerinin ve yatırımların gecikmesine neden olduğu vurgulandı. Projelerin birbiriyle ve yürürlükteki yönetmeliklerle uyumlu olmadıklarının tespitinin yapıldığı raporda, “Uygulama projelerinin işin tüm ayrıntılarını kapsayacak şekilde hazırlanması; ek maliyetler ile gecikmelerin önlenmesi amacıyla, uygulama projesi hizmet alımı ihalelerine çıkılmadan önce taşınmaza ilişkin tahsis ve imar süreçlerinin kesin olarak sonuçlandırılması, proje hazırlık sürelerinin işin metrekaresi, niteliği ve teknik zorlukları dikkate alınarak belirlenmesi ve ihale öncesinde tüm disiplinlere ait projeler arasında uyum ve entegrasyonun sağlanması gerekmektedir” ifadelerine yer verildi.

SAĞLIK KAYITLARINDAKİ KARMAŞA

Raporda yoğun bakım ünitesinde yatışı süren hastalar adına, yatış süresi ile aynı zaman aralığında aile hekimliği birimleri tarafından muayene kaydı oluşturulduğu belirtildi. Söz konusu hastaların, ilgili tarihlerde sağlık tesisinden ayrılmalarının mümkün olmadığı, dolayısıyla aile hekimliği biriminde fiilen muayene edilmiş olamayacakları anlaşıldığından bu durumun; fiilen sunulmayan sağlık hizmetlerine ilişkin kayıt oluşturduğunu ve sağlık kayıtlarının gerçeği yansıtmadığını ortaya çıkardığı ifade edildi.

NİHAİ TAMAMLAMA BELGESİ EKSİKLİĞİ

Raporda şehir hastanelerine ilişkin bulgulara da yer verildi. Kamu Özel İş Birliği (KÖİ) Modeli ile işletilen şehir hastanelerinde, fiili tamamlama tarihleri üzerinden sözleşmede öngörülen sürenin geçmiş olmasına karşın nihai tamamlama süreçlerinin yürütülmediği ifade edildi. Yapılan incelemede 2025 yılı sonu itibarıyla 17 şehir hastanesinde Fiili Tamamlama Belgesi’nin düzenlenmesinin üzerinden iki yıl geçmiş olmasına karşın nihai tamamlama süreçlerinin yürütülmediği ve Nihai Tamamlama Belgesi’nin düzenlenmediği tespit edildi.

Ayrıca yine şehir hastanelerinde yer teslimi yapılmadan inşaat faaliyetlerine başlanmasına karşın, bu durumun işletme dönemi sürelerine yansıtılmadığı ve gerekli sözleşme revizyonlarının yapılmadığı görüldü. Ankara Bilkent Şehir Hastanesi özelinde ise yer teslim tarihinden önce şirket tarafından gerçekleştirilen imalatların altı aylık bir sürede tekabül ettiği ve söz konusu sürenin İşletme Dönemi’nden mahsup edildiği görüldü.

‘ŞİRKET YÜKÜMLÜLÜĞÜNDE OLMASINA KARŞIN TAHSİL EDİLMEDİ’

Şehir hastanelerinde, nihai teklif tarihindeki şartları eşitlenmiş proje ve ihtiyaç programında öngörülen ancak idare tarafından imalatından vazgeçilen ya da şirket tarafından yapılmayan, eksik yapılan veya bitirilmemiş işler ile belirli bir süre içerisinde yapılması gereken işler ve/veya teslim edilmeyen ekipmanlar nedeniyle toplam sabit yatırım tutarının revize edilmediği ve bu eksikliklerin etki ettiği hizmetler de hizmet değişikliği yapılmadığı ortaya çıktı.

Yine şehir hastanelerinin yatırım dönemlerinde gerçekleştirilen mal teslimleri ile hizmet ifaları 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun geçici 29’uncu maddesi kapsamında Katma Değer Vergisi'nden (KDV) istisna tutulmuş olup, görevli şirketlerin bu istisnadan faydalanması için kira tutarının veya süresinin bir kısmından vazgeçmesi gerekirken idare ile görevli şirketler arasında bu hususa ilişkin işlem tesis ettirilmediği belirtildi.

Bazı şehir hastanelerinde çamaşır, yemek, laboratuvar, görüntüleme ve sterilizasyon hizmetlerinin sunulduğu alanlara ait ısıtma ve soğutma giderlerinin, ihale şartnamesi uyarınca şirket yükümlülüğünde olmasına karşın tahsil edilmediği de rapordaki bulgular arasında yer aldı.

‘EKİPMANLAR EKSİK VE UYGUNSUZ’

Bulgularda; şehir hastanelerinde görevli şirketler tarafından kullanılan mevcut ticari alanların, idare tarafından onaylanan uygulama projelerinde yer alan ticari alanlardan daha fazla olduğu ve bazı şehir hastanelerinde idare kullanımında olması gereken depoların ticari alan işleticileri tarafından kullanıldığının tespit edildiği ifade edildi. Ayrıca şehir hastanelerinde; görevli şirket tarafından tedarik edilmesi gereken ekipmanlarda eksiklikler ya da uygunsuzluklar olduğu ve sterilizasyon döngü sürelerinde yöntem beyanı belirlemelerine göre önemli düzeyde gecikmelerin meydana geldiği de belirtildi.