Doğu Akdeniz'de GSI Projesi ve Türkiye-Yunanistan Deniz Yetki Alanı Tartışması

Doğu Akdeniz'de Türkiye ile Yunanistan arasındaki deniz yetki alanları tartışması, Yunanistan ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'ni (GKRY) birbirine bağlaması planlanan Deniz Bağlantı Hattı (GSI) projesiyle yeniden gündeme geldi.

Yunan basını, Ankara'nın "önceden koordinasyon" talebinin gelecekte benzer deniz faaliyetleri için emsal oluşturabileceğini yazdı.

Yunanistan'ın To Vima gazetesi, Türkiye ile kurulabilecek bir koordinasyon mekanizmasının ileride Ankara'nın deniz yetki alanlarına ilişkin tezlerine dayanak olarak gösterilebileceğini belirtti.

Gazete, tartışmanın yalnızca denizaltı elektrik kablosunun güzergahıyla sınırlı olmadığını yazdı. To Vima, GSI kapsamında yapılacak düzenlemelerin aynı bölgelerdeki gelecekteki faaliyetler için "emsal oluşturabilir" değerlendirmesine yer verdi.

TÜRKİYE "İZİN" DEĞİL "KOORDİNASYON" İSTİYOR

To Vima'nın aktardığı Türk pozisyonuna göre Ankara, GSI kapsamındaki çalışmalar öncesinde taraflar arasında yazılı iletişim kurulmasını ve sürecin "mutabakat" çerçevesinde yürütülmesini istiyor.

Türkiye'nin talebi resmi bir "izin başvurusu" yapılması anlamına gelmiyor. Ankara, kendi kıta sahanlığı olarak gördüğü bölgelerde yapılacak kablo ve boru döşeme çalışmaları ile bilimsel araştırmaların önceden koordine edilmesini istiyor.

Yunan gazetesi, Türkiye'nin bu yaklaşımı "kıyı devleti" sıfatıyla savunduğunu ve kendi yetki alanı olarak değerlendirdiği bölgelerde izinsiz faaliyet yapılmasına karşı çıktığını aktardı.

"BİLDİRİM" VE "KOORDİNASYON" AYRILIĞI

Yunanistan tarafında ise "bildirim" ile "koordinasyon" arasında fark bulunuyor. Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgo Gerapetritis, NAVTEX'in deniz faaliyetleri ve güvenliğine ilişkin bir bildirim olduğunu savunuyor.

To Vima'nın aktardığı değerlendirmeye göre Atina, Türkiye ile kurulacak bir mekanizmanın ileride benzer deniz faaliyetleri için örnek gösterilmesinden çekiniyor. Yunan tarafı, böyle bir uygulamanın Türkiye'nin bölgedeki yetki iddialarına dayanak olarak kullanılabileceğini değerlendiriyor.

GSI VE "MAVİ VATAN" TARTIŞMASI

To Vima, GSI projesi ile Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanlarına ilişkin yaklaşımının aynı noktada kesiştiğini belirtti. Gazete, "GSI ve önerilen yasa emsal düzeyinde kesişmektedir" ifadesini kullandı.

Yunan gazetesi ayrıca Türkiye'nin GSI konusundaki tutumunu "Mavi Vatan" yaklaşımıyla ilişkilendirdi. To Vima, Ankara'nın deniz yetki alanlarına ilişkin görüşlerini iç hukuk yoluyla da daha kurumsal hale getirmeye çalıştığını yazdı.

MSB'DEN "ÖNCEDEN KOORDİNASYON" VURGUSU

Milli Savunma Bakanlığı da Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanları ve kıta sahanlığı konusunda Türkiye'nin tutumunu açıkladı. Bakanlık, kıta sahanlığında yapılacak kablo veya boru döşeme ile bilimsel araştırma faaliyetlerinin Türkiye ile önceden koordine edilmesi gerektiğini bildirdi.