İsrail'de seçmenler, genel seçimler için sandık başına gitti.
Ülkenin en uzun süre görev yapan başbakanı Binyamin Netanyahu, sağcı, aşırı sağcı ve ultra-Ortodoks partilerden oluşan koalisyonuyla iktidarını korumaya çalışırken, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet yönetim değişikliği hedefliyor.
Kamuoyu yoklamaları, iki taraf arasında yakın bir yarış yaşanacağını ve seçimlerin ardından hükümet kurma sürecinin zorlu geçebileceğini gösteriyor.
İsrail'de oy verme işlemi yerel saatle 07.00'de başladı. Sandıkların saat 22.00'de kapanması bekleniyor.
Merkez Seçim Komitesi'nin açıkladığı verilere göre, oy verme işleminin ilk üç saatinde kayıtlı seçmenlerin yüzde 16,7'si sandığa gitti.
Bu oran, 1981 yılından bu yana seçimlerin ilk saatlerinde kaydedilen en yüksek katılım düzeyi oldu.
Seçmenlerin yoğun ilgisi, savaşın ardından ülkede derinleşen siyasi ve toplumsal ayrışmanın sandığa yansıması olarak değerlendiriliyor.
Netanyahu'nun en güçlü rakibi, İsrail ordusunun eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot.
Güvenlik politikalarında sert tutumuyla tanınan Eisenkot, sağ ve merkez partilerin yanı sıra siyasi etkisi giderek azalan sol partilerin desteğini alarak Netanyahu'yu iktidardan uzaklaştırmayı hedefliyor.
Eisenkot, 7 Ekim saldırılarının ardından Netanyahu'nun savaş kabinesine katılmış ancak sekiz ay sonra başbakanın yönetimini eleştirerek görevinden ayrılmıştı.
Muhalefet lideri, seçim günü yaptığı açıklamada İsrail'de siyasi değişim yaşanacağına inandığını belirtti.
Gadi Eisenkot, "Bugünün sonunda İsrail Devleti için yeni bir ruhun, yeni bir değişimin ortaya çıkacağına inanıyorum. Bu değişim, son üç yılın ve o korkunç günün yaralarını sarmaya hizmet edecek" ifadelerini kullandı.
Seçimlerin en önemli tartışma başlıklarından biri, 7 Ekim 2023 saldırıları sırasında yaşanan güvenlik ve istihbarat başarısızlıkları.
İsrail'in verdiği bilgilere göre, Hamas öncülüğündeki saldırılarda yaklaşık 1200 kişi hayatını kaybetti.
Saldırıların ardından İsrail'in Gazze'de başlattığı saldırı ise Filistinli sağlık yetkililerine göre 74 binden fazla Filistinli yaşamını yitirdi.
Netanyahu'nun muhalifleri, 7 Ekim saldırılarındaki güvenlik açıklarının araştırılması için ulusal bir soruşturma komisyonu kurulmasını istiyor. Netanyahu hükümeti ise bu yöndeki girişimlere karşı çıkıyor.
Eisenkot, İsrail'in Gazze'deki saldırılarını da eleştirerek Hamas'ın bölgede yönetim gücünü korumasını çatışmaların başarısızlığı olarak nitelendiriyor.
Muhalefet lideri, hükümet kurması halinde Hamas'ın Gazze'deki askeri ve siyasi gücünü 18 ay içinde ortadan kaldırmayı hedeflediğini belirtiyor.
Netanyahu, seçim kampanyasında savaş dönemindeki liderliğini ve ABD Başkanı Donald Trump ile yakın ilişkilerini öne çıkardı.
İran'a karşı yürütülen savaşta Netanyahu'nun müttefiki olan Trump, İsrail Başbakanı'na desteğini açıklayarak iki ülkenin "işi bitirmesi gerektiğini" söylemişti.
Netanyahu, seçim günü sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda ise seçimlerde rüşvet girişiminde bulunulduğu iddiasıyla üç kişinin gözaltına alınmasına ilişkin bir habere yer verdi.
Likud seçmenlerine seslenen Netanyahu, seçimlerin güvenilirliğini zedelemeye yönelik girişimler karşısında kitlesel biçimde sandığa gidilmesi çağrısında bulundu.
Netanyahu'nun koalisyon ortaklarından aşırı sağcı Itamar Ben-Gvir, işgal altındaki Batı Şeria'da bulunan Kiryat Arba yerleşiminde oy kullandı.
Ben-Gvir, Netanyahu'nun yeniden başbakan olacağını savunarak kendi partisinin kurulacak hükümette sağ kanadın temel unsurlarından biri olacağını söyledi.
İsrail'in parçalı siyasi yapısı nedeniyle seçimlerde en fazla oyu alan partinin tek başına hükümet kurması zor görülüyor.
120 sandalyeli parlamentoda çoğunluğun sağlanabilmesi için en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor.
Seçimlerin sonucunu etkileyebilecek önemli unsurlardan biri de İsrail vatandaşı Filistinlilerin sandığa katılımı.
Filistinli siyasetçi Ahmed Tibi, Arap seçmenlerin seçimlere "benzeri görülmemiş" düzeyde katılım gösterdiğini söyledi.
Eisenkot, ortak değerleri paylaşmadıkları gerekçesiyle Arap partileriyle koalisyon kurmayacağını açıklamıştı.
Bununla birlikte bazı siyasi uzmanlar, Arap partilerin Netanyahu'nun iktidardan uzaklaştırılmasını sağlamak amacıyla Eisenkot liderliğindeki bir azınlık hükümetini dışarıdan destekleyebileceğini değerlendiriyor.
Netanyahu'nun rakibi Eisenkot da İsrail'deki Yahudi partilerin büyük çoğunluğu gibi Filistinlilerle iki devletli çözüm önerisine karşı çıkıyor.
Ancak Eisenkot, işgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlilere yönelik Yahudi yerleşimci şiddetini eleştiriyor ve Netanyahu'nun aşırı sağcı koalisyon ortaklarına karşı çıkıyor.
İsrail'de seçimlerin ardından Netanyahu veya Eisenkot'un parlamentoda çoğunluğu sağlayamaması halinde siyasi belirsizliğin devam etmesi bekleniyor.
Hiçbir liderin hükümet kuramaması durumunda Netanyahu, yeni seçim yapılana kadar geçici başbakan olarak görevini sürdürebilecek.
Netanyahu'nun muhalifleri, 2009 yılından bu yana kendisini yalnızca bir kez başbakanlık koltuğundan uzaklaştırabildi.
Bu süreçte iki yıl içinde dört sonuçsuz seçim yapılmış, Netanyahu ise iktidarı kaybettikten yaklaşık 18 ay sonra yeniden başbakan olmuştu.
Son seçimlerdeki yüksek katılım ve anketlerde görülen başa baş yarış, İsrail'de bir kez daha zorlu koalisyon görüşmelerinin yaşanabileceğine işaret ediyor.
