Kasacja RPO w sprawie Piotra Niemczyka skazanego za protest klimatyczny

Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich poinformowało w piątek, że Sylwia Gregorczyk-Abram złożyła kasację do Sądu Najwyższego w sprawie Piotra Niemczyka. Były opozycjonista PRL został skazany przez warszawski sąd za udział w blokadzie jezdni podczas protestu aktywistów klimatycznych z Ostatniego Pokolenia w maju 2025 roku. Po odmowie wykonania prac społecznych, Niemczyk rozpoczął odbywanie 15-dniowej zastępczej kary aresztu.

RPO wnosi o uchylenie wyroku, uniewinnienie Niemczyka oraz natychmiastowe wstrzymanie wykonywania kary. Jak podkreśla biuro rzecznika, zgromadzone dowody – w tym nagrania policyjne – nie potwierdzają zarzutów wobec Niemczyka i wskazują na istotne wątpliwości co do jego odpowiedzialności.

Wątpliwości wokół wyroku nakazowego

Rzecznik Praw Obywatelskich zarzuciła sądowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego.

„Polegało to na przyjęciu, że wina i okoliczności czynów przypisanych obwinionemu nie budzą wątpliwości, co doprowadziło do wydania wyroku nakazowego” – czytamy w komunikacie biura RPO.

Analiza akt sprawy wykazała, że policyjna notatka urzędowa traktuje zbiorczo grupę 26 osób, które miały blokować ruch na jezdni. Jednak nagrania z policyjnych kamer nasobnych nie tylko nie potwierdzają udziału Niemczyka w blokadzie, ale wręcz wskazują, że przez cały czas stał on na chodniku, nie łamiąc prawa i nie utrudniając ruchu.

Apel środowisk opozycyjnych

W obronie Niemczyka i innych skazanych wystąpiło ponad 40 byłych opozycjonistów PRL, którzy zaapelowali do RPO oraz ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka o wniesienie kasacji. Sygnatariusze apelu uznali zarówno wyrok, jak i działania wymiaru sprawiedliwości za niedopuszczalne w demokratycznym państwie prawa.

Wśród osób podpisanych pod apelem znaleźli się m.in. Teresa Bogucka, Zbigniew Bujak, Władysław Frasyniuk, Andrzej Seweryn i Jerzy Stępień. Ich zdaniem sprawa Niemczyka to nie tylko indywidualny przypadek, ale także test dla polskiego wymiaru sprawiedliwości i przestrzegania praw obywatelskich.

Co dalej ze sprawą Piotra Niemczyka?

RPO podkreśla, że sąd nie powinien był wydać wyroku nakazowego wobec Niemczyka, ponieważ dowody nie dawały wystarczającej pewności co do jego winy. W kasacji zwrócono uwagę na konieczność rozpoznania sprawy na rozprawie i wyjaśnienia wszystkich wątpliwości.

Obecnie Piotr Niemczyk odbywa karę aresztu, jednak RPO domaga się natychmiastowego wstrzymania jej wykonywania do czasu rozpoznania kasacji przez Sąd Najwyższy.