Kolonoskopia: dlaczego jest kluczowa w profilaktyce raka jelita grubego?

Kolonoskopia jest tak istotna, ponieważ z jednej strony pozwala odnaleźć w jelicie małe guzy, czyli polipy. Ponadto lekarz w czasie badania może usunąć te polipy. To może zakończyć całą epopeję pacjenta związaną z leczeniem onkologicznym, jeżeli jest to złapane na wczesnym etapie rozwoju nowotworu - podkreśla w rozmowie z dziennikarzem RMF FM prof. Lucjan Wyrwicz z Narodowego Instytutu Onkologii - Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie. Kolonoskopia trwa od 15 do 40 minut.

Czym jest kolonoskopia?

Kolonoskopia jest badaniem, podczas którego lekarz może dokładnie obejrzeć jelito od środka. Pozwala wykryć zmiany i podjąć szybko leczenie. W zależności od wskazań medycznych badanie może być przeprowadzone w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym.

Kto może skorzystać z badań przesiewowych?

W ostatnich tygodniach pojawiło się wiele wątpliwości dotyczących możliwości skorzystania z programu badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego. Od kwietnia Narodowy Fundusz Zdrowia płaci placówkom tylko 60% stawki za kolonoskopię wykonaną ponad plan w ramach badań diagnostycznych. To ograniczenie nie dotyczy między innymi dzieci, pacjentów pierwszorazowych, pacjentów po przeszczepach oraz osób, które mają kartę DiLO, czyli Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego.

Zgodnie z dokumentami Ministerstwa Zdrowia, z programu przesiewowych badań w kierunku wczesnego wykrywania zmian w jelicie grubym, finansowanym przez NFZ, skorzystać mogą osoby, które spełniają następujące warunki: nie mają objawów sugerujących nowotwór jelita grubego, nie mieli wykonanej kolonoskopii w ciągu ostatnich 10 lat i spełniają kryterium wiekowe. Programem są objęte osoby, które są w wieku 50-65 lat, albo już 40-49 lat, jeśli krewny pierwszego stopnia takiej osoby miał diagnozę nowotworu jelita grubego. Krewny pierwszego stopnia to rodzic albo dziecko.

Czy inne badanie może zastąpić kolonoskopię?

Od wielu miesięcy regularnie pojawiają się informację o nowoczesnych kapsułkach, które można połknąć i w ten sposób, za pomocą specjalnych kamer, zobrazować to, co dzieje się w jelicie. Część osób zastanawia się, czy tego typu badanie daje szansę na zastąpienie kolonoskopii. To nowe badanie nie pozwala na pobranie wycinków. Daje tylko pozorne szczęście pacjentowi, że nie musi wykonywać kolonoskopii. Jeśli ktoś mocno chce unikać za wszelką cenę kolonoskopii, radzę, by częściej wykonywał test na obecność krwi utajonej w kale. Wtedy, jeśli wynik tego testu będzie dodatni, trzeba będzie wykonać kolonoskopię - zaznacza prof. Lucjan Wyrwicz.

Badanie na krew utajoną w kale to tak zwany test FIT, który jest w katalogu badań w ramach programu Moje Zdrowie. Jest to pakiet bezpłatnych badań profilaktycznych, z którego osoby w wieku 20+ mogą skorzystać raz na pięć lat, a osoby w wieku 50+ raz na trzy lata.

Kolonoskopia potwierdzi, że mamy czyste jelito i nic się nie dzieje, albo wykryjemy małego, średniego czy większego polipa, którego podczas kolonoskopii nie usuniemy. Wtedy jesteśmy skierowani do szpitala na zabieg, który trwa krótko, ale musi być wykonany inną metodą. Dzięki temu badaniu zapobiegamy rozwojowi raka jelita grubego. To badanie daje nam pewność, że nie zachorujemy na ten nowotwór przy aktualnym stanie zdrowia. Gdy kobiety wykonują cytologię czy mammografię, wykrywamy wczesny etap rozwoju tych chorób. Te badania nie zapobiegają, tylko diagnozują wczesny stan. W przypadku kolonoskopii, widzimy, że wszystko jest w porządku albo możemy zachorowań i powinniśmy być wtedy pod opieką lekarza pierwszego kontaktu - podkreśla Iga Rawicka z Fundacji Europacolon Polska.

Rak jelita grubego - co warto o nim wiedzieć?

Rak jelita grubego jest jednym z najczęstszych nowotworów, zarówno u kobiet, jak i mężczyzn. Rocznie zapada na niego w Polsce ponad 18 tysięcy osób. Jest drugim, po raku płuca, nowotworem pod względem wszystkich zachorowań w polskiej populacji. Rozwija się długo, nawet przez kilka lat i może nie dawać żadnych objawów. Dlatego tak ważne jest wczesne wykrycie choroby.