Kredi kartı farkı ve POS komisyonları tüketici ile esnafı karşı karşıya getirdi

Günlük alışverişlerden taksi yolculuklarına kadar birçok alanda kredi kartıyla yapılan ödemelerde alınan ek ücretler, tüketici ile esnafı karşı karşıya getiriyor. Kanunen yasak olmasına rağmen bazı işletmelerin kartla ödeme yapan müşterilerden yüzde 12’ye varan fark talep etmesi tepki çekerken, esnaf ise yüksek POS komisyonları ve tahsilat sürelerinden şikâyet ediyor.

KART FARKI ÜCRETLERİ TEPKİ ÇEKİYOR

Kredi kartıyla ödeme yapan yurttaşlardan alınan kart farkı ücretleri giderek daha fazla tartışma konusu oluyor. Bazı işletmeler, yasal olarak yasak olmasına rağmen kartlı ödemelerde yüzde 12’ye varan ek ücret talep ediyor.

Esnaf ise POS komisyonlarının yükselmesi ve kartlı satışlardan elde edilen paranın hesaba geç ulaşmasının işletmeleri zorladığını savunuyor. Böylece bir tarafta banka maliyetlerinden yakınan esnaf, diğer tarafta yasa dışı ek ücretlerden şikâyet eden tüketici bulunuyor.

KARTLA ÖDEMEDE EK ÜCRET ALMAK YASAK

Düzenleme banka kartlarını da kapsıyor. Kanuna aykırı uygulamanın tespit edilmesi halinde üye iş yeri sözleşmesinin feshedilmesi ve işletmeyle bir yıl süreyle yeni sözleşme yapılamaması öngörülüyor.

Bu nedenle işletmelerin POS maliyetlerini tüketiciye ayrı bir kalem olarak yansıtması ve yalnızca kartla ödeme yapıldığı gerekçesiyle ek ücret talep etmesi kanuna aykırı.

Öte yandan işletmelerin kartlı satışlarda bankalara veya ödeme kuruluşlarına ödediği komisyonlar da önemli bir maliyet oluşturuyor. Bazı sözleşmelerde tahsilatın aynı gün yerine belirli bir süre sonra hesaba geçmesi işletme sermayesini zorlarken, taksitli işlemlerde maliyet daha da artabiliyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası düzenlemelerine göre Mayıs 2026 itibarıyla kredi kartıyla yapılan peşin işlemlerde azami komisyon yüzde 3,56, banka kartlarında ise yüzde 1,04 olarak uygulanıyor. Bankalar ticari anlaşmalara göre bu oranların altında komisyon da belirleyebiliyor.

BANKA KOMİSYONU İLE KART FARKI ARASINDAKİ MAKAS

Sorunun kritik noktalarından biri, bankanın işletmeden aldığı POS komisyonu ile tüketiciden talep edilen kart farkı arasındaki fark.

Örneğin 10 bin liralık bir satışta yüzde 3,56’lık azami komisyon 356 liraya karşılık geliyor. Aynı işlem için müşteriden yüzde 10 kart farkı istenmesi halinde tüketicinin ödeyeceği ek tutar 1.000 liraya yükseliyor. Yüzde 12 fark uygulanması durumunda ise bu rakam 1.200 liraya çıkıyor.

Dolayısıyla işletmenin gerçek bir POS maliyetinin bulunması ile bu maliyetin tüketiciden yüzde 5, yüzde 10 veya yüzde 12 gibi oranlarla ayrıca tahsil edilmesi farklı konular.

İşletmeler artan maliyetlerini ürün veya hizmet fiyatlarına yansıtabiliyor ancak müşteriden yalnızca ödeme yöntemi nedeniyle ayrıca ücret alamıyor.

TAKSİLERDE KARTLA ÖDEME İÇİN YENİ DÖNEM

Taksilerde kartla ödeme konusunda da yeni bir sistem için geri sayım sürüyor.

13 Şubat 2026'da yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile taksilere, taksimetreyle entegre çalışan Taksi Mali Cihazı kullanma zorunluluğu getirilmişti.

Yeni sistemle taksimetrede oluşan ücretin cihaza otomatik aktarılması, manuel tutar girişinin engellenmesi, yolculuk bilgilerinin otomatik kaydedilmesi ve fiş veya e-Belge düzenlenmesi öngörülüyor.

Taksicilerin cihazı kullanmaya başlamalarının ardından 15 gün içinde en az bir banka veya ödeme kuruluşuyla anlaşarak kartla ödeme kabul etmesi de gerekiyor.

Mevcut taksiler için başlangıçta 1 Eylül 2026 olarak belirlenen geçiş süresi ise Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından 16 Kasım 2026 tarihine kadar uzatıldı.

TÜKETİCİ HAKEM HEYETİNE BAŞVURU YAPILABİLİR

Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu, kartla ödeme sırasında tüketiciden alınan ek ücretlerin kanuna aykırı olduğunu belirtti.

Kartlı ödemelerde ‘hizmet bedeli’ adı altında tüketiciden ek ücret alınamayacağını vurgulayan Ağaoğlu, özellikle taksilerde uygulanan POS komisyonlarının hukuka aykırı olduğunu ifade etti.

Ağaoğlu, “Bu farkı ödemek zorunda kalan tüketicilerimiz, fiş veya faturalarıyla birlikte Tüketici Hakem Heyetlerine başvurarak ödedikleri bedeli yasal faiziyle geri alabilirler” uyarısında bulundu.

ESNAF YÜKSEK POS MALİYETLERİNDEN ŞİKÂYETÇİ

Esnaf tarafı ise yüksek POS komisyonları ve uzun tahsilat sürelerinin ciddi bir mali yük yarattığına dikkat çekiyor.