TRT World Forum kapsamında Türkiye'de bulunan Malezya Başbakan Yardımcısı, Kırsal ve Bölgesel Kalkınma Bakanı Ahmad Zahid Hamidi, Türkiye-Malezya ilişkileri, savunma sanayisi işbirliği, ASEAN, Gazze ve küresel gelişmeleri Anadolu Ajansı (AA) muhabirine değerlendirdi.
Türkiye ile savunma alanındaki işbirliğinin karşılıklı güvenin göstergesi olduğunu vurgulayan Hamidi, ANKA insansız hava aracı programı ile Littoral Mission Ship (LMS) Batch 2 (Kıyı Görev Gemisi Faz-2) Projesi'nin uzun vadeli savunma ortaklığı için güçlü temel oluşturduğunu söyledi.
Eski savunma bakanı olarak modern askeri sistemlerin yalnızca platformlardan ibaret olmadığı görüşünü dile getiren Hamidi, bunların nitelikli personel, teknik uzmanlık ve güvenilir bakım altyapısıyla desteklenmesi gerektiğinin altını çizdi.
Hamidi, "Savunma alanında iki ülke arasında daha derin işbirliği potansiyeli görüyor musunuz?" şeklindeki soru üzerine, "Evet, büyük bir potansiyel görüyorum. Türkiye'nin savunma teknolojilerindeki uzmanlığı, Malezya'nın elektronik ve yüksek teknoloji üretimindeki gücünü tamamlıyor." yanıtını verdi.
İlk aşamada bileşen üretimi, bakım ve sistem entegrasyonu alanlarında uygulanabilir ortaklıklar kurulması gerektiğini belirten Hamidi, uygun şartların oluşması durumunda ortak teknoloji geliştirme çalışmalarına da yönelmeleri gerektiğini söyledi.
Malezyalı şirketlerin teknoloji ve uzmanlığa anlamlı erişim sağlamasının önemine değinen Hamidi, ülkesinin bu teknolojileri geliştirebilecek, bakımını yapabilecek ve ilerletebilecek yetkinliğe ulaşmasını istediklerini dile getirdi.
Malezya'nın, Türkiye'nin ASEAN ile ilişkilerini geliştirmesini memnuniyetle karşıladığını vurgulayan Hamidi, bu ortaklığın halklara somut fayda sağlayacak sonuçlara dönüştürülmesini istediklerini söyledi.
Hamidi, ticaret, yatırım, teknik eğitim ve afet yönetimi alanlarında önemli fırsatlar bulunduğuna işaret ederek, ASEAN-Türkiye Eylem Planı'nı 2027 yılının ortasına kadar net öncelikler ve uygulanabilir projelerle tamamlamayı hedeflediklerini anlattı.
Gazze meselesinin Malezya halkı için büyük önem taşıdığını vurgulayan Hamidi, uluslararası toplumun kalıcı ateşkesin sağlanması için daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini dile getirdi.
Hamidi, "Gazze'deki acıların durdurulması için çaba göstermek önceliğimiz olmalı." dedi.
İnsani yardımların sivillere güvenli ve engelsiz şekilde ulaştırılması gerektiğinin altını çizen Hamidi, hastanelerin, yardım çalışanlarının ve temel altyapının korunmasının yanı sıra uluslararası hukukun tutarlı biçimde uygulanmasının önemine dikkati çekti.
Malezya ile Türkiye'nin Birleşmiş Milletler ve İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) çatısı altında tıbbi yardım, insani destek ve yeniden imar çalışmalarında koordinasyonu güçlendirebileceğini dile getiren Hamidi, Filistinlilerin zorla yerinden edilmesine izin verilmemesi gerektiği görüşünü paylaştı.
Hamidi, ülkesinin, başkenti Doğu Kudüs olan, 1967 sınırları temelinde bağımsız Filistin Devletine desteğini sürdürdüğünü vurgulayarak, kalıcı barışın ancak adalet ve Filistin halkı için yaşanabilir gelecekle mümkün olacağını söyledi.
Önümüzdeki 10 yılda Türkiye ile Malezya arasındaki ilişkilerin daha da güçlenmesini istediklerini dile getiren Hamidi, iki ülkenin iş dünyası, kurumları ve halkları arasındaki bağların kuvvetlendirilmesinin önemine işaret etti.
Hamidi, "Malezya ve Türkiye arasındaki 10 milyar dolarlık ikili ticaret hedefimiz bu vizyonu yansıtıyor." değerlendirmesinde bulundu.
Bu hedefin ileri üretim, elektronik, havacılık, dijital hizmetler ve helal sanayisinde ortak yatırımlarla desteklenmesi gerektiğine işaret eden Hamidi, kırsal bölgelerdeki girişimcilerin ve küçük işletmelerin de bu süreçten faydalanmasını arzuladıklarını söyledi.
Eğitim ve mesleki teknik eğitim alanındaki işbirliğinin yeni fırsatları değerlendirecek insan kaynağını yetiştireceğini belirten Hamidi, 2036 yılına kadar iki ülkenin başarılı ortak girişimler, daha güçlü yerel uzmanlık ve vatandaşlar için daha fazla fırsat oluşturmasını hedeflediklerini anlattı.
Hamidi, ayrıca daha fazla Türk turistin Malezya'yı ziyaret etmesini arzuladığını ifade ederek, hükümetler arası ilişkilerin güçlü olduğunu, bunun yanı sıra halklar ve iş dünyası arasındaki bağların da aynı şekilde güçlendirilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
