ABD'de ara seçimlerde Demokratların elde ettiği tarihi zafer, yalnızca Washington'da değil, Yunanistan, İsrail ve İran'da da geniş yankı uyandırdı.
ABD basını, Demokratların Cumhuriyetçilere son 50 yılın en büyük seçim yenilgilerinden birini yaşattığını yazarken İsrail basını, sonuçları "Çifte darbe" olarak nitelendirdi.
Wall Street Journal sonuçları Trump için "sonun başlangıcı" olarak değerlendirdi. Yunanistan ve İsrail basını ise seçimlerin ABD'nin dış politikasına, özellikle Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ve İsrail'le ilişkilerine olası etkilerine dikkat çekti. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf da sonuçları "ABD halkı savaşa hayır dedi" sözleriyle yorumladı.
DEMOKRATLARDAN CUMHURİYETÇİ KALELERİNDE TARİHİ ZAFER
Demokratlar, yıllardır kazanamadıkları eyaletlerde önemli başarılar elde etti. Teksas'ta hem Senato hem de valilik seçimlerini çift haneli farkla kazanan parti, 1994'ten bu yana eyalet genelindeki ilk Demokrat zaferine imza attı. Güney Carolina'da bir Senato koltuğu kazanan Demokratlar, Georgia'da da 1998'den sonra ilk kez valiliği elde etti. Kansas ise 1932'den bu yana ilk kez bir Demokratı Senato'ya gönderdi. Temsilciler Meclisi seçimlerinde de önemli kazanımlar elde eden Demokratlar, Trump'ın 15 puan farkla kazandığı Kentucky'deki bir seçim bölgesinde zafer kazandı. Florida'da Cumhuriyetçilerin lehine yeniden çizilen iki seçim bölgesini de Demokrat adaylar kazandı.
TRUMP: PUSULADA OLSAYDIM BÜYÜK FARKla KAZANIRDIK
Seçim sonuçlarının ardından konuşan Trump, Cumhuriyetçilerin yaşadığı kayıpların beklediğinden daha büyük olduğunu kabul etti. Fox News'e verdiği röportajda, "Açıkçası biraz şaşırdım. Daha iyi sonuç alacaklarını düşünmüştüm. Muazzam toparlanmalar olmuştu" dedi. İran savaşının seçim sonuçlarını etkilediğini de kabul eden Trump, yüksek benzin fiyatlarının seçmenler üzerindeki etkisine dikkat çekti. Trump, "İnsanlar İran konusunda yaptıklarımla hemfikirler ama muhtemelen benzine daha fazla para ödemenin kısa vadeli sonuçlarını göze almak istemiyorlardı. Bunu anlıyorum, ama ben buna katılmıyorum" ifadelerini kullandı. İran konusunda ise "büyük bir şey yapmalıyız" dedi.
Trump, seçim yenilgisinin ardından sorumluluğu üzerinden atmaya da çalıştı. Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, kendi adının oy pusulasında bulunmamasının sonuçları etkilediğini savunarak, "Seçim pusulasında adım yoktu ve eğer olsaydı, ezici bir zafer kazanırdık!" paylaşımında bulundu. Demokratların Kongre'deki çoğunluğunu kullanarak yönetimine karşı adımlar atabileceğini söyleyen Trump, veto yetkisini devreye sokabileceği mesajını verdi.
CBS News'e telefonla konuşan Trump, kendisini "Bay Veto" olarak nitelendirdi ve "Tarihsel olarak, birkaç ay veto ederler, sonra gelip 'Bir anlaşma yapmalıyız' derler" dedi.
DEMOKRATLAR TRUMP YÖNETİMİNE SORUŞTURMA HAZIRLIĞINDA
Washington Post gazetesi, Demokratların Kongre'nin iki kanadında kazanmasının, Trump yönetimi üzerindeki denetimin artması anlamına geldiğini yazdı.
Habere göre Demokratlar, önümüzdeki iki yıl boyunca başkan ve yönetimine yönelik soruşturmalar başlatmaya hazırlanmaya başladı.
Temsilciler Meclisi Gözetim Komitesi'nin kıdemli Demokrat üyesi Robert Garcia, Trump ailesi, göçmenlik uygulamaları ve Jeffrey Epstein dosyaları hakkında soruşturma sinyali verdi. Garcia, açıklamasında "Bir avukat tutun" dedi.
İRAN SAVAŞI VE HAYAT PAHALILIĞI CUMHURİYETÇİLERİ VURDU
CNN'in Cumhuriyetçi yetkililer, Trump'ın danışmanları ve kampanya görevlileriyle yaptığı görüşmelere dayandırdığı analizine göre, Cumhuriyetçiler ara seçimlere büyük umutlarla hazırlandı ancak savaşın ekonomik sonuçları, aday tercihlerindeki hatalar ve Trump'ın seçmenlerin önceliklerinden uzaklaşması partinin planlarını altüst etti. Trump'ın İran'a saldırı kararı, seçim kampanyasının seyrini değiştiren en önemli gelişmelerden biri oldu. Tahran yönetimini kısa sürede çökertme hedefiyle başlayan operasyon, ABD'yi uzun süreli bir savaşa sürükledi. Amerikan askerlerinin hayatını kaybetmesi ve Hürmüz Boğazı'ndan petrol akışının durması küresel enerji krizini derinleştirdi. Petrol ve benzin fiyatlarındaki yükseliş, enflasyon baskısını artırarak Cumhuriyetçilerin en önemli seçim vaatlerinden birini zayıflattı.
TRUMP İÇİN "SONUN BAŞLANGICI"
Wall Street Journal, ara seçimlerin Trump'ın siyasi geleceği açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu yazdı. Gazeteye göre Trump, Beyaz Saray'da iki yıl daha kalabilecek ancak Demokratların Kongre'nin iki kanadında çoğunluğu elde etmesiyle siyasi hareket alanı daralacak. Makalede, Trump'ın siyasi itibarını kaybettiği ve serbest piyasa kapitalizmi ile liberal demokrasiye yönelik politikalarından rahatsız olan sağcıların da seçim sonuçlarından memnuniyet duyduğu belirtildi.
Gazete, Trump yönetiminin dış politika kararlarını da eleştirdi. Rusya'nın başlattığı savaşa karşı Ukrayna'ya ihtiyaç duyduğu askeri desteği sağlamak yerine Trump'ın Kiev'i Moskova'nın şartlarına göre anlaşmaya yönlendirmeye çalıştığı ifade edildi. Trump'ın barış arayışı kapsamında Rusya'ya yönelik yaptırımları hafiflettiği ve Avrupa'yı Rusya'dan doğal gaz almaya devam etmeye çağırdığı kaydedildi. İran'da ise yönetimin savaşın gerekçesini rejim değişikliği, nükleer caydırıcılık ve Hürmüz Boğazı'nın güvenliği gibi farklı başlıklarla açıklamasının tutarsızlık yarattığı savunuldu.
"HALK SAVAŞA HAYIR DEDİ"
İsrail gazetesi Times of Israel, ABD'deki ara seçimlerin ardından İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf'ın açıklamalarını manşetine taşıdı.
Gazete, Kalibaf'ın İran ile ABD arasındaki müzakerelerde baş müzakereci olarak görev yaptığının altını çizdi ve "ABD halkı savaşa hayır dedi" ifadesini aktardı.
Kalibaf, "Vicdan ya da yaşam maliyeti, ABD halkı savaşa hayır dedi ve biz de bu mesajı destekliyoruz" dedi.
İranlı yetkili ayrıca, "Eğer ABD hükümeti uluslararası patronlara ve şantajcılara hizmet etmek için kamuoyunun iradesine ihanet ederse, cevabımızın bir kabusla birlikte geldiğini öğrenecektir" ifadelerini kullandı.
"KAYBEDEN SADECE TRUMP DEĞİL"
İsrail gazetesi Maariv, Demokratların zaferini "çifte darbe" olarak nitelendirdi ve "Kaybeden sadece Trump değil: Seçim sonuçları İsrail'i derinden endişelendiriyor" başlığını kullandı.
Gazeteye göre İsrail'e askeri yardıma karşı çıkan çok sayıda adayın Kongre'ye seçilmesi, uzun süredir İsrail'i destekleyen bir ismin Senato'daki koltuğunu kaybetmesi ve ABD'nin ilk Müslüman senatörünün seçilmesi Washington-Tel Aviv ilişkilerinde yeni bir dönemin habercisi olabilir.
Maariv, Demokrat Parti'nin ilerici kanadından gelen ve İsrail'in Gazze politikalarını sert şekilde eleştiren adayların Kongre'de güç kazandığına dikkat çekti. Gazete, bu isimlerin seçim başarısının Washington'ın Tel Aviv'e yönelik politikasını değiştirmeyi hedefleyen kesimleri güçlendirdiğini savundu. ABD'nin ilk Müslüman senatörü olması beklenen Abdul El-Sayed'in seçim zaferinin ardından İsrail'e yönelik açıklaması da haberde öne çıkarıldı. El-Sayed, "Vergi paralarımız soykırımı veya apartheid'i finanse etmeyecek" dedi.
YUNANİSTAN BASINI: İSRAİL POLİTİKASI DEĞİŞEBİLİR
Yunanistan'ın önde gelen gazetelerinden Kathimerini, ABD ara seçimlerini Amerikalı uzmanların değerlendirmeleri üzerinden ele aldı. Gazetede yayımlanan analizde, "Donald Trump'ın ikinci yönetiminin ilk iki yılının siyasi bedeli, Washington'daki güç dengesini bir kez daha değiştirdi. Hem Temsilciler Meclisi hem de Senato artık Demokratların kontrolüne geçti" ifadelerine yer verildi.
Harvard Üniversitesi Avrupa Çalışmaları Merkezi Direktörü Elaine Papoulias, Trump'ın MAGA hareketinin ABD'de tamamen reddedildiğini savunarak seçim sonuçlarını "volkanik bir patlama" olarak nitelendirdi. Papoulias, Demokratların Trump'ın 2024'te rahatlıkla kazandığı eyaletlerde başarı elde etmesinin başkanın siyasi etkisinin zirveyi geride bıraktığını söyledi. Cumhuriyetçilerin ve Elon Musk gibi büyük bağışçıların seçim kampanyalarına aktardığı yüksek miktardaki paraya rağmen Demokratların zaferinin önlenemediğini belirten Papoulias, "Eğer Cumhuriyetçi olsaydım, çok hızlı bir şekilde onsuz bir geleceğe bakmaya başlardım. Ve Demokratlar şimdi Kongre'de başkanlık yetkisini kötüye kullanmasına meydan okuyacak gücü kazanıyorlar" dedi.
Kathimerini, eski ABD Dışişleri Bakanlığı Türkiye ve Orta Doğu analisti Alan Makowski'nin değerlendirmelerine de yer verdi. Makowski, Demokratların Kongre'deki çoğunluğunun Trump'ın dış politikadaki gücünü tamamen ortadan kaldırmayacağını ancak özellikle bütçe üzerinden başkana sınır koyabileceğini söyledi. Demokratların öncelikli hedeflerinden birinin İran'daki savaşı sona erdirmek olacağını belirten Makowski, ABD'de savaşın büyük bir hata olduğu yönünde güçlü bir görüş oluştuğunu ifade etti.
Makowski, yeni Kongre'nin İsrail'e yönelik politikalarda daha eleştirel bir tutum benimseyebileceğini söyledi.
Makowski, seçim sonuçlarının Ukrayna açısından olumlu olabileceğini de söyledi. Demokratların Kiev'e güçlü destek verdiğini belirten Makowski, Trump'ın tutumu nedeniyle geri planda kalan bazı Cumhuriyetçilerin de Ukrayna'ya destek konusunda Demokratlarla birlikte hareket edebileceğini ifade etti. Ancak Makowski, Kongre'deki değişimin ABD dış politikasını bütünüyle dönüştüreceği düşüncesine karşı uyarıda bulundu. ABD başkanının dış politikada en güçlü aktör olmaya devam edeceğini vurgulayan Makowski, "Amerikan dış politikasındaki en büyük oyuncu başkandır ve onu kontrol altında tutmak çok zordur" dedi.
