Nghị quyết 25 chuyển trọng tâm từ quản lý thông tin sang dẫn dắt nhận thức xã hội, công khai, minh bạch và tăng cường đối thoại để củng cố niềm tin của người dân.
Sáng 3/9, tại hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết trình bày nội dung Nghị quyết 25 về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới. Đây là lần đầu công tác tư tưởng của Đảng được xác lập thành một chiến lược tổng thể, dài hạn trong nghị quyết chuyên đề của Bộ Chính trị, với mục tiêu, chỉ tiêu, nguồn lực và trách nhiệm cụ thể.
Theo ông, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các nền tảng xuyên biên giới đang thay đổi cách con người tiếp nhận thông tin, hình thành niềm tin. Tin giả, nội dung xấu độc và các chiến dịch thao túng thông tin có tổ chức xuất hiện với tốc độ, quy mô chưa từng có. Nội dung do máy tạo sinh cũng khiến ranh giới thật - giả ngày càng khó phân biệt. "Trong môi trường ấy, ai chậm một nhịp trong cung cấp thông tin chính thống thì lập tức để lại một khoảng trống, và khoảng trống thông tin bao giờ cũng được lấp đầy bằng tin đồn", ông nói.
Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương cho rằng đất nước đang đồng thời triển khai nhiều quyết sách lớn như đổi mới mô hình phát triển, phấn đấu tăng trưởng hai con số, sắp xếp bộ máy, vận hành chính quyền địa phương hai cấp, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Mỗi quyết sách đều tác động đến lợi ích, thói quen và tâm lý của nhiều người, đặt ra những câu hỏi cần được trả lời sớm, đúng và thuyết phục. "Cải cách càng sâu, càng cần đồng thuận; thay đổi càng lớn, càng cần niềm tin lớn", ông Quyết nói.
Nghị quyết được ban hành nhằm xây dựng chiến lược dài hạn cho công tác tư tưởng; bảo đảm sự liên thông từ Trung ương đến cơ sở, từ trong nước ra nước ngoài, giữa không gian thực và không gian số. Văn bản cũng đặt ra yêu cầu bố trí nguồn lực tương xứng và ràng buộc trách nhiệm của cấp ủy, người đứng đầu bằng cơ chế kiểm tra, đánh giá.
"Một chủ trương đúng mà lòng dân chưa thông thì vẫn ách tắc; một chính sách hay mà cán bộ chưa tin, không hiểu thì vẫn nằm trên giấy", ông Quyết nói.
Nghị quyết xác định phương châm "Chủ động - Sắc bén - Thuyết phục - Hiệu quả". Trong đó, chủ động là không chờ sự việc xảy ra mới lên tiếng; sắc bén là thông tin đúng, trúng, kịp thời và có căn cứ khoa học; thuyết phục bằng lý lẽ, sự thật thay vì áp đặt. Hiệu quả công tác tư tưởng được đánh giá bằng chuyển biến trong nhận thức và hành động, không dựa trên số lượng văn bản hay hội nghị.
Điểm mới quan trọng là chuyển trọng tâm từ quản lý thông tin sang dẫn dắt nhận thức xã hội, củng cố niềm tin của người dân và tạo đồng thuận. Trong môi trường số, cơ quan chức năng phải chủ động cung cấp thông tin chính thống, công khai, minh bạch, tăng cường đối thoại và tiếp thu phản biện xã hội.
Mỗi chủ trương, chính sách lớn phải được đánh giá tác động về tư tưởng, kèm phương án truyền thông, giải thích và đối thoại. Cơ quan chủ trì soạn thảo chịu trách nhiệm chính về truyền thông đối với chính sách do mình đề xuất. Cấp ủy và người đứng đầu phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, chịu trách nhiệm về công tác tư tưởng, không "khoán trắng" cho cơ quan chuyên trách. Kết quả thực hiện được đưa vào kiểm điểm, đánh giá, xếp loại hằng năm.
"Hiệu quả các hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại và các chính sách an sinh xã hội chính là giải pháp trực tiếp để nâng cao hiệu quả công tác tư tưởng của Đảng. Nói một cách khác, việc làm tốt cho nhân dân, tốt cho Đảng, tốt cho đất nước, đó chính là công tác tư tưởng tốt nhất", ông Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh.
Tất cả cấp xã có lực lượng chuyên trách công tác tư tưởng
Nghị quyết lượng hóa mục tiêu đến năm 2030 và tầm nhìn 2045 thành 5 nhóm chỉ tiêu có thể kiểm đếm. Theo đó, tất cả cấp ủy, tổ chức đảng phải đưa công tác tư tưởng vào chương trình làm việc và nội dung kiểm điểm hàng năm. Kiến nghị, phản ánh của người dân được tiếp nhận, trả lời trong thời hạn quy định.
Đến năm 2030, 100% cấp xã có lực lượng làm công tác tư tưởng hoạt động thường xuyên tại từng địa bàn dân cư, có cán bộ chuyên trách và kết nối với hệ thống thông tin nguồn. Mạng lưới 15.000-20.000 người có uy tín, người có ảnh hưởng tích cực sẽ được hình thành; 4.000-6.000 cán bộ tuyên giáo nòng cốt được đào tạo chuyên sâu.
Mỗi xã, phường, đặc khu phân công một ủy viên ban thường vụ cấp ủy trực tiếp phụ trách. Công tác tư tưởng trở thành nội dung bắt buộc trong sinh hoạt chi bộ; những vấn đề phát sinh phải được xử lý ngay tại cơ sở, không để hình thành điểm nóng. Hệ thống thông tin cơ sở thực hiện nguyên tắc "một vụ việc - một đầu mối phát ngôn - một bộ thông điệp thống nhất". Văn hóa số, kỹ năng thông tin số và năng lực kiểm chứng thông tin sẽ được đưa vào chương trình giáo dục phổ thông, đại học.
Việc nắm bắt, dự báo và cảnh báo sớm tình hình tư tưởng được thực hiện bằng điều tra xã hội học kết hợp phân tích dữ liệu số, trí tuệ nhân tạo. Kết quả dự báo phải chuyển thành quyết định lãnh đạo cụ thể, không dừng ở báo cáo. "Kết quả thực hiện Nghị quyết không đo bằng số hội nghị hay văn bản đã ban hành, mà bằng việc người dân có được tiếp nhận thông tin đúng, sớm và đầy đủ; bức xúc ở cơ sở có được giải quyết ngay tại nơi phát sinh; niềm tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước và chế độ có được củng cố qua từng năm hay không", Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương nói.
