Nhóm y bác sĩ đỡ đẻ thành công cho sản phụ sinh non trên chuyến bay từ Đan Mạch

Ba bác sĩ Việt Nam, một bác sĩ và một điều dưỡng người nước ngoài, tình cờ có mặt trên chuyến bay từ Đan Mạch về TP HCM kịp thời hợp lực đỡ đẻ cho sản phụ chuyển dạ sinh non.

Không ai trong số họ là bác sĩ sản khoa. Song nói như bác sĩ Hồ Khánh Thành, Phòng Kế hoạch Tổng hợp, Bệnh viện Chợ Rẫy, một trong 5 y bác sĩ cùng đỡ đẻ cho sản phụ: "Tình huống cấp cứu không có nhiều thời gian để lo lắng. Tôi chỉ tập trung hỗ trợ sản phụ sinh an toàn và chuẩn bị phương án cho những nguy cơ có thể xảy ra".

Chia sẻ với VnExpress chiều 6/9, bác sĩ Thành cho biết tình huống bất ngờ xảy ra khoảng 1h sáng cùng ngày, trên chuyến bay VN38 của Vietnam Airlines khởi hành từ Copenhagen (Đan Mạch) về TP HCM. Lúc này máy bay đã cất cánh 10 tiếng đồng hồ, còn khoảng hai giờ nữa là đến TP HCM. Thai phụ người Việt Nam mang thai 30 tuần bất ngờ có dấu hiệu chuyển dạ. Tiếp viên trưởng Vũ Hải Anh phát loa tìm người có chuyên môn y tế hỗ trợ.

Trên máy bay ngoài bác sĩ Thành còn có một bác sĩ và một điều dưỡng người nước ngoài, một bác sĩ tim mạch và một bác sĩ nhi khoa người Việt Nam, đều lập tức có mặt hỗ trợ sản phụ. Không ai là bác sĩ sản khoa, nhưng cả nhóm 5 người nhanh chóng phân công nhau, yêu cầu găng tay, khử trùng cùng các vật dụng y tế sẵn có trên máy bay.

Ban đầu, bác sĩ Thành nghĩ sản phụ có thể quá lo lắng. Tuy nhiên, bụng sản phụ gò mạnh, đã vỡ ối và bác sĩ sờ thấy đầu em bé. Cả nhóm xác định đây thực sự là tình huống chuyển dạ và cần xử trí ngay, không thể chờ thêm. Nếu để kéo dài, nguy cơ ảnh hưởng đến hô hấp của bé có thể tăng lên.

Tổ bay đưa sản phụ đến khoang thương gia, nơi có không gian rộng hơn. Sản phụ có thể nói được nhiều ngôn ngữ, bình tĩnh trao đổi, phối hợp với các bác sĩ.

Với bác sĩ Thành, đây là một ca sinh non trong điều kiện hoàn toàn khác bệnh viện, không có phòng sinh, thiết bị hồi sức hay kíp sản khoa. Lần gần nhất ông trực tiếp đỡ sinh tại Khoa Cấp cứu Bệnh viện Chợ Rẫy đã khoảng 12 năm.

Sản phụ được hướng dẫn nín thở, rặn theo nhịp và phối hợp tốt. Khoảng 6-7 phút sau khi bác sĩ bắt đầu đỡ đẻ, em bé chào đời nặng 1,3 kg.

Nhóm y bác sĩ lập tức giữ ấm và theo dõi hô hấp cho trẻ. Không có đủ phương tiện như bệnh viện, họ tận dụng những vật dụng sẵn có trên máy bay. Nhóm để em bé da kề da trên ngực mẹ, cắt áo của mẹ để đặt bé lên ngực vừa tạo sự tiếp xúc với mẹ vừa hỗ trợ giữ ấm cho trẻ. Không có dây chuyên dụng, các bác sĩ dùng dây đeo khẩu trang còn nguyên trong gói vô trùng để buộc dây rốn rồi cắt.

Điều dưỡng lấy đường truyền và truyền dịch cho mẹ. Huyết áp sản phụ khoảng 110/70 mmHg. Em bé khóc và thở tốt. Mẹ và bé tạm ổn định nhưng các bác sĩ tiếp tục phải tính toán phương án tiếp theo. Máy bay còn hơn hai giờ nữa mới về đến Việt Nam, trong khi em bé chỉ nặng 1,3 kg cần hỗ trợ sơ sinh ngay.

Máy bay chuyển hướng hạ cánh Myanmar

Bác sĩ Thành cho biết ông trao đổi với nhóm y bác sĩ và tổ bay rằng nếu tiếp tục bay về Việt Nam, kíp cấp cứu của Bệnh viện Chợ Rẫy có thể có mặt khi máy bay hạ cánh để hỗ trợ. Tuy nhiên, phải ở trên không thêm hơn hai giờ tiềm ẩn nguy cơ đối với trẻ sinh non.

Nhóm cân nhắc hai phương án hạ cánh sớm là Bangkok (Thái Lan) và Yangon (Myanmar). Bangkok cách vị trí máy bay lúc ấy khoảng 1 giờ 20 phút và sân bay này đã cho phép máy bay hạ cánh, còn Yangon chỉ cách khoảng 20 phút nhưng lúc đầu chưa hoàn tất thủ tục xin phép. Sau khi tiếp tục trao đổi, phía Myanmar đồng ý cho máy bay hạ cánh khẩn cấp. Tổ bay quyết định chuyển hướng để mẹ và bé có thể tiếp cận cơ sở y tế sớm hơn.

Máy bay sau đó hạ cánh tại Yangon để đưa hai mẹ con đến bệnh viện, tiếp nhiên liệu rồi tiếp tục hành trình về TP HCM, về đến Tân Sơn Nhất lúc 6h05.

Chia sẻ với VnExpress chiều 6/9, tiếp viên trưởng Hải Anh cho biết đại diện của hãng ở Myanmar thông báo "hai mẹ con đã an toàn, khỏe mạnh".

"Đây là lần đầu tiên trong khoảng 30 năm trong nghề, tôi chứng kiến hành khách sinh con trên chuyến bay. Ca sinh diễn ra rất nhanh chóng, đến khi nghe tiếng bé khóc, tôi mới yên tâm", chị nói, đồng thời chia sẻ ấn tượng với sự bản lĩnh, dũng cảm của sản phụ, "mặc dù hơi lo lắng song rất bình tĩnh làm theo hướng dẫn của các bác sĩ".

Theo đại diện Vietnam Airlines, hạ cánh khẩn cấp là quyết định kịp thời và cần thiết trong tình huống đặc biệt trên. Đây là một trong nhiều trường hợp hãng điều chỉnh hành trình để hỗ trợ hành khách cần trợ giúp y tế.

Theo quy định của hãng, phụ nữ mang thai dưới 32 tuần vẫn được phục vụ như những khách thông thường khác. Vì sự an toàn về sức khỏe, Vietnam Airlines không vận chuyển hành khách mang thai từ 36 tuần trở lên hoặc có thời gian dự kiến sinh trong vòng 7 ngày hay trong 7 ngày sau khi sinh. Trước khi lên máy bay, thai phụ cần chuẩn bị giấy tờ thể hiện tuổi thai cũng như sức khỏe của mẹ và thai nhi bình thường hoặc đủ điều kiện để di chuyển bằng đường hàng không.

Vietnam Airlines lưu ý hành khách chủ động theo dõi và đánh giá tình trạng sức khỏe của bản thân trước mỗi hành trình. Trong trường hợp nhận thấy có dấu hiệu bất thường, hành khách nên tham vấn bác sĩ và cân nhắc việc thực hiện chuyến bay nhằm đảm bảo an toàn.

Với bác sĩ Thành, điều đáng nhớ nhất là sự bình tĩnh và phối hợp của những người xa lạ trong tình huống không ai chuẩn bị trước. Nghề y không chỉ gắn với bệnh viện, nơi có đầy đủ đồng nghiệp và trang thiết bị. Trong những tình huống bất ngờ, sự có mặt và hỗ trợ kịp thời trong phạm vi chuyên môn cũng có thể giúp người bệnh vượt qua thời điểm nguy cấp.