Okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise kademeleri için eğitim öğretim 26 Haziran’da sona ermişti. Yaz tatili iki hafta sonra okulların açılmasıyla tamamlanacak. 14 Eylül Pazartesi günü okullarda ders zilinin çalmasıyla yaklaşık 18 milyon öğrenci yeniden sınıflarında olacak. Uzmanlar, öğrenci ve velileri uyarıyor: “Okula dönüş hazırlığı yalnızca alışverişle sınırlı değil, kalan günlerde eğitim öğretim rutinlerinin de yeniden uygulanmaya başlaması gerekiyor.”
Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Galip Yüksel, bu konuda her kademe için farklı hazırlıkların söz konusu olduğunu belirterek velilere şu önerileri verdi:
‘HER ÇOCUK BİRBİRİNDEN FARKLI’
“Yazın gece yarısını geçen sohbetler, geç uyanılan sabahlar ve uzayan ekran saatleri olağanlaşmış olabilir. Çocuğunuz yaz tatilinde belki 01.00’de yatıp 10.00’da kalkıyordu. Onun bu yaz alışkanlığını son günlerde değiştirmek yerine şimdiden yavaş yavaş okul düzenine göre ayarlamak uygun olur. Burada amaç çocuğun okul sabahına dinlenmiş şekilde ulaşabileceği düzeni kurmak olmalı. İyi hazırlık, çocuğa uyan hazırlıktır. Biri yeni defterlerini günler öncesinden masasına dizerken bir başkası tatilin bitmesini istemeyebilir. Bazısı yeni öğretmenini merak eder, diğeri arkadaşlarıyla yeniden buluşacağı günü bekler. Biri birkaç günde okul saatine döner, öteki daha yavaş uyum sağlar. Velinin asıl sorusu bu nedenle ‘Çocuklar okula nasıl hazırlanmalı?’ değil, ‘Benim çocuğumun okul düzenine dönmesini ne kolaylaştırır?’ olmalı.”
‘KISA KONU TEKRARLARI GEÇİŞİ KOLAYLAŞTIRIR’
Necmettin Erbakan Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nurten Sargın ise bu süreçte evde yapılacak düzenlemelerin eğitim hayatına geçişi kolaylaştıracağını dile getirerek şunları söyledi:
“Çocukların uyku düzeninin yeniden oluşturulması, okula hazırlık sürecinin en önemli adımlarından biri olarak değerlendirilebilir. Özellikle okul başlamadan önce ekran kullanımına ilişkin uygulanabilir kurallar belirlenmesi, dönem başladıktan sonra yaşanabilecek tartışmaların da önüne geçer. Tatilin ardından çocukların bir anda yoğun bir ders temposuna geçmesi zorlayıcı olabilir. Bu nedenle kısa süreli konu tekrarları yapmak ve günlük kitap okuma alışkanlığını yeniden kazandırmak, öğrencilerin okul düzenine daha rahat uyum sağlamasına yardımcı olur. Çocukların uyku ve çalışma, okuma düzeni dışında yemek öğünleri de düzenlenmeli.”
HANGİ KADEME NASIL HAZIRLANMALI
Prof. Dr. Galip Yüksel, kademelere göre hazırlık sürecini şöyle sıraladı...
Okul öncesi: Hazırlığın merkezinde güven, günlük düzen ve kendi işini yapma deneyimi bulunur. Çocuk çantasını açıp kapatabiliyor mu, yemeğini mümkün olduğunca kendi yiyebiliyor mu, günlük ihtiyaçlarını anlatabiliyor mu, kısa süre anne ve babasından ayrı kalabiliyor mu? Birlikte kitap okumak, konuşmak, oyun oynamak ve günlük işleri çocuğun yapmasına fırsat vermek onun okula hazırlanmasına yardımcı olur.
İlkokul: İlkokulda hazırlık, günlük düzenle öğrenme sorumluluğunu yan yana getirir. Çocuk çantasını hazırlayabilir, kalemlerini kontrol edebilir, sabah giyinebilir ve basit bir çalışma düzenini yetkin desteğiyle sürdürebilir. Arkadaş edinmek, sırasını beklemek, öğretmeni dinlemek, söz istemek ve bir anlaşmazlığı konuşarak çözmek de defter ve kitap kadar okul hayatının içindedir. Evde birlikte kitap okumak, kısa yazılar yazmak ve geçen yıl öğrenilenleri küçük etkinliklerle hatırlamak çocuğu ders yükünün altına sokmadan öğrenmeye yaklaştırır.
Ortaokul: Hazırlığın anahtar sözcüğü giderek artan bağımsızlıktır. Çocuğun bedeni değişir, hayatında arkadaşlarının yeri büyür, dersler çeşitlenir ve aynı hafta içinde farklı öğretmenlerin beklentilerini takip etmesi gerekir. Arkadaşlıkların önem kazandığı bu yıllarda ‘Dersler nasıl?’ kadar ‘Arkadaşlarınla nasıl gidiyor?’ sorusu da önem taşır. Günlük tatil rutinleri okul yaşamına göre yavaşça değiştirilirken çocuğun arkadaşlarıyla yeniden bir araya gelme konusundaki heyecanına da ortak olmak gerekir.
Lise: Gencin kendi yaşamının direksiyonuna daha fazla geçmesini gerekir. Öğrenci ders programını, çalışma saatini, uykusunu, ulaşımını ve okul malzemelerini büyük ölçüde kendisi yönetebilir. Veli ise her ayrıntıyı denetlemek yerine gerektiğinde ulaşılabilir bir destek sunmalı. ‘Programını nasıl kurmayı düşünüyorsun?’ ve ‘Benden hangi konuda destek istersin?’ gibi sorular ona hem sorumluluk verir hem de mental olarak okul günlerine hazırlanmasını sağlar.
