W pierwszej połowie 2026 roku rosyjski budżet federalny przeznaczył na armię i produkcję uzbrojenia 10,687 bln rubli – wynika z wyliczeń Janisa Kluge z Niemieckiego Instytutu Spraw Międzynarodowych i Bezpieczeństwa, opartych na danych rosyjskiego Ministerstwa Finansów. To zawrotna kwota 106 mld euro.
Według przedstawionych danych wydatki wojskowe Rosji były w okresie od stycznia do czerwca o 30 proc. wyższe niż rok wcześniej. Oznacza to wzrost o 2,46 bln rubli.
W porównaniu z pierwszym półroczem 2024 roku koszty armii i przemysłu obronnego wzrosły o 65 proc., wobec 2023 roku – o 145 proc. W zestawieniu z 2022 rokiem, pierwszym rokiem pełnoskalowej inwazji na Ukrainę, były wyższe o 285 proc. Wydatki te przekroczyły pięciokrotnie poziom sprzed wojny, z 2021 roku.
Średnio rosyjska „machina wojenna” pochłaniała 1,78 bln rubli miesięcznie, 59 mld rubli dziennie i około 2,5 mld rubli na godzinę.
Blisko połowa wszystkich wydatków budżetu
Na cele wojskowe przeznaczono 43,8 proc. wszystkich wydatków rosyjskiego budżetu federalnego w pierwszym półroczu. Kluge ocenił, że jest to najwyższy odnotowany udział i swoisty „rekord wszech czasów”.
Jeśli zestawić te nakłady z dochodami budżetowymi, skala obciążeń jest jeszcze większa. Na armię i sektor zbrojeniowy wydano 57,3 proc. wszystkich pieniędzy, które wpłynęły do budżetu.
Rok wcześniej było to odpowiednio 39,2 proc. wydatków i 46,8 proc. dochodów. Przed pełnoskalową wojną przeciw Ukrainie udział ten wynosił około 20 proc.
Dwie trzecie nakładów objęto tajemnicą
Z wyliczeń niemieckiego analityka wynika, że niemal dwie trzecie rosyjskich wydatków wojskowych zostało utajnionych. W pierwszym półroczu jawne pozycje obronne wyniosły 3,546 bln rubli, a wydatki tajne – 7,141 bln rubli.
Tzw. ukryte wydatki wzrosły o 42 proc. rok do roku i były ponad siedmiokrotnie wyższe niż przed wojną.
Od początku 2022 roku Rosja wydała na armię oraz zakup uzbrojenia łącznie 57,144 bln rubli. Według kursu wskazanego w analizie to około 660 mld dolarów.
Projekt budżetu Rosji na 2026 rok zakładał wydatki obronne na poziomie 6,7 proc. PKB. Według Klugego faktyczna skala nakładów była o około połowę wyższa: w ciągu sześciu miesięcy osiągnęła równowartość 10,5 proc. półrocznego PKB.
Konsekwencją ma być rosnący deficyt budżetowy, który na początku sierpnia wyniósł 6,45 bln rubli. To ponad dwa razy więcej, niż zakładano na cały rok. Rząd Rosji rosyjski ograniczył o jedną trzecią wydatki cywilne oraz zlecił zmniejszenie zatrudnienia w instytucjach państwowych o 15 proc.
Nadal za mało, by osiągnąć przełom
Mimo tak ogromnych nakładów, wymagających przesunięcia ciężaru wydatków publicznych niemal całkowicie w kierunku sektorów związanych z przemysłem zbrojeniowym, Rosja ma poważne trudności z osiągnięciem znaczących zdobyczy na froncie.
Jak ocenia ISW, przy obecnym tempie natarcia, rosyjskie wojska mogłyby opanować pozostałą część obwodu donieckiego najwcześniej do 2 października 2032 roku.
Według ISW rosyjskie siły przesuwały się w sierpniu na terenie Donbasu średnio o 2,36 km kwadratowego dziennie. Na całym froncie tempo rosyjskich postępów wynosiło 2,91 km kwadratowego na dobę.
Na podstawie takiego tempa analitycy wyliczyli, że opanowanie pozostałych 19 proc. obwodu donieckiego zajęłoby Rosji ponad sześć lat. Zaznaczyli przy tym, że jest to jedynie ekstrapolacja, a zajęcie tego obszaru w ogóle nie jest przesądzone.
Miraże Putina
Eksperci Instytutu Studiów nad Wojną wskazują, że rosyjscy dowódcy mogą przekazywać Kremlowi zawyżone informacje o sukcesach na froncie. Według ISW utrwala to u Putina przekonanie, iż jego armia może zrealizować cele w obwodzie donieckim do końca 2026 roku, dlatego nie musi godzić się na kompromisy w rozmowach pokojowych.
„Wojskowe fantazje Putina” nie odpowiadają – jak ocenia ISW – realiom ukraińskiej obrony, ograniczonym zdolnościom ofensywnym Rosji, a także trudnemu terenowi i dużym odległościom, które wojska rosyjskie musiałyby pokonać.
Pod ukraińską kontrolą nadal mają znajdować się ważne miasta w obwodzie donieckim, określane jako „pas twierdz”. Chodzi przede wszystkim o Drużkiwkę, Kramatorsk i Słowiańsk.
Rosjanie walczą o Konstantynówkę od października 2025 roku. Według danych ISW kontrolują nieco ponad 70 proc. miasta. Analitycy zwracają uwagę, że Bachmut, zdobyty przez Rosję w maju 2023 roku po wielomiesięcznych walkach, leży niespełna 20 kilometrów od Konstantynówki.
Zdaniem ISW zdobycie trzech silnie bronionych miast do końca 2026 roku jest nierealne, skoro walki o jedno z nich trwają już niemal rok.
Prezydent Putin miał przed weekendowymi rozmowami z wysłannikami prezydenta USA Donalda Trumpa, Steve’em Witkoffem i Jaredem Kushnerem, wyrażać przekonanie, że Rosja zdoła osiągnąć ten cel.
Już po spotkaniu z dyplomatami doradca prezydenta Rosji Jurij Uszakow przedstawił podobnie „realistyczną ocenę”, stwierdzając „znaczące sukcesy” armii rosyjskiej na froncie.
