Kripto para piyasasında son bir haftada en az 6 kripto ve Web3 projesi faaliyetlerini sonlandırma kararı aldı. Kapanma kararlarının arkasındaki nedenler ise birbirinden farklı. Bazı projeler gelirlerin operasyon maliyetlerini karşılayamamasını gerekçe gösterirken bazılarında finansmanın kesilmesi veya sürdürülebilir bir iş modeli oluşturulamaması öne çıktı.
En sarsıcı haber Blast’in kapanması oldu
Haftanın en dikkat çekici gelişmesi Ethereum katman-2 ağı Blast’ten geldi. Proje, 2 Ekim’de kapanma sürecine gireceğini açıkladı.
Blast ekibi, ağı çalıştırmanın maliyetinin elde edilen gelirden daha yüksek hale geldiğini ve ekonomik açıdan sürdürülebilir bir modele ulaşmak için gerçekçi bir yol göremediklerini belirtti.
Paradigm ve Standard Crypto liderliğinde 20 milyon dolar yatırım alan Blast, 2024’teki ana ağ lansmanından önce yaklaşık 200 bin kullanıcıdan 2 milyar dolardan fazla değerde fon çekmeyi başarmıştı. Son verilere göre ise ağdaki TVL yaklaşık 32 milyon dolara kadar geriledi.
Kullanıcılardan varlıklarını Ethereum ana ağına taşımaları istendi. Blast’in standart arayüzü üzerinden çekimler 26 Ekim’e kadar devam edecek. Bu tarihten sonra varlıklara erişmek isteyen kullanıcıların Ethereum üzerindeki köprü kontratlarıyla doğrudan etkileşime geçmesi gerekecek.
Neon EVM’de geliştirme ve destek sona erdi
Solana üzerinde Ethereum uyumlu uygulamaların çalışmasını sağlayan Neon EVM de kapanma sürecindeki projeler arasına katıldı.
Projenin resmi açıklamasına göre Neon EVM için aktif geliştirme, bakım çalışmaları ve ekip tarafından verilen teknik destek 1 Ekim 2026 itibarıyla sona erdi. Bundan sonra protokol için yeni güncelleme veya yükseltme planlanmıyor.
Kullanıcı ve geliştiricilere gerekli taşıma ve varlık çekme işlemlerini tamamlamaları için 31 Aralık 2026’ya kadar süre verildi. Neon EVM ekibi kapanmanın spesifik nedenlerini ayrıntılandırmayarak kararın projenin mevcut durumunun değerlendirilmesi sonucunda alındığını bildirdi.
Router Protocol 30 Eylül’de operasyonlarını sonlandırdı
Coinbase Ventures’dan yatırım alan zincirler arası altyapı projesi Router Protocol, 30 Eylül itibarıyla faaliyetlerini sonlandırdı.
Router ekibi, yaklaşık bir yıldır teknolojisini ticarileştirme, lisanslama veya şirket için alıcı bulma gibi alternatifleri değerlendirdi ancak sürdürülebilir bir çözüm ortaya çıkaramadı.
Proje aynı zamanda hazinesindeki yaklaşık 303,3 milyon ROUTE token’ını, yani token’ın maksimum arzının yaklaşık yüzde 30’unu yakma kararı aldı. Merkezi borsalardaki ROUTE desteğinin de aşamalı olarak sona erdirilmesi planlandı.
Router Protocol dört yılı aşkın süredir faaliyet gösteriyordu. Projenin bazı teknoloji bileşenlerinin açık kaynak olarak topluluğa bırakılması planlanıyor.
Inlock platformu tamamen kapatıldı
Kripto kredi platformu Inlock için uzun süredir devam eden tasfiye süreci de 30 Eylül’de önemli ölçüde tamamlandı.
Şirket, web uygulamasının kalıcı olarak devre dışı bırakıldığını ve platform üzerinden giriş, hesap erişimi veya diğer çevrim içi işlemlerin artık yapılamadığını açıkladı.
Inlock’ın sorunları yeni değil. Platformdaki bazı hizmetler Kasım 2022’de askıya alınmış, sonraki yıllarda şirket faaliyetlerini müşteri yükümlülüklerinin çözülmesine ve varlıkların geri ödenmesine yoğunlaştırmıştı. Müşteri kripto varlıklarının saklanması ve transferi gibi faaliyetler 30 Haziran 2026’da tamamen sonlandırılmıştı.
30 Eylül’de web platformunun da kapatılmasıyla operasyonel süreç tamamlandı. Yalnızca geçmiş hesap kayıtları ve tasfiye süreciyle ilgili müşteri desteği 31 Aralık 2026’ya kadar devam edecek.
CoinEx Smart Chain ve OneSwap kapandı
Kapanma sürecindeki bir diğer ekosistem ise CoinEx oldu.
CoinEx’in kendi blok zinciri CoinEx Smart Chain (CSC), 29 Eylül itibarıyla faaliyetlerini resmen sonlandırdı. Ağın kapanmasıyla birlikte zincir üzerindeki transferler ve ilgili geliştirici hizmetleri de sona erdi.
Aynı gün CoinEx’in merkeziyetsiz finans platformu OneSwap da faaliyetlerini durdurdu. CoinEx borsasındaki tüm spot işler de 29 Eylül itibarıyla kapatıldı.
Bununla birlikte CoinEx borsasının kendisi henüz tamamen kapanmış değil. Kullanıcıların varlıklarını çekebilmesi için para çekme hizmetleri 22 Aralık 2026’ya kadar açık tutulacak ve borsa, platformu bu tarihte faaliyetlerini tamamen sonlandıracak. CoinEx Wallet ve CoinEx Vault ise kapanma kararının dışında tutuldu.
Shipyard, IPFS operasyonlarını durdurdu
Web3 altyapısı tarafındaki bir başka önemli gelişme Shipyard cephesinde yaşandı.
IPFS ve libp2p ekosistemlerinde geliştirme çalışmaları yürüten Shipyard, Protocol Labs’ın şirket için sağladığı finansmanı yenilememe kararı sonrasında 30 Eylül itibarıyla IPFS ile ilgili mühendislik, bakım ve altyapı faaliyetlerini sona erdirdi.
Bu karar Kubo, Helia, Boxo, IPFS Desktop ve IPFS Companion gibi önemli projeleri de etkiliyor. Shipyard’ın bu projeler için sağladığı geliştirme, hata düzeltme ve bakım desteği artık bulunmayacak.
Şirket ayrıca ipfs.io ve dweb.link dahil olmak üzere yönettiği bazı kamusal IPFS altyapılarından da çekildi. Bu altyapıların geleceğine Protocol Labs karar verecek.
Sürdürülebilirlik sorunu öne çıkıyor
Son bir haftadaki kapanmalar tek bir nedene bağlanamasa da finansal sürdürülebilirlik birçok örnekte ortak başlık olarak öne çıkıyor.
Blast doğrudan operasyon maliyetlerinin ağ gelirlerini geçtiğini açıklarken Router Protocol sürdürülebilir bir ticarileşme modeli veya alıcı bulamadığını ifade etti. Shipyard’ın IPFS faaliyetleri ise dış finansmanın yenilenmemesi sonrasında sona erdi.
Öte yandan CoinEx’in kapanma süreci daha geniş çaplı. Borsa, daha önce yaptığı açıklamada uzun süren piyasa daralması, azalan işlem hacmi ve likidite ile artan düzenleyici ve uyum maliyetlerini kararın nedenleri arasında göstermişti.
