Türkiye'de gıda israfına karşı yeni bir girişim: Tüketilir modeli

UNEP Gıda İsrafı Endeksi’nin tahminlerine göre, Türkiye’de hanehalkı kaynaklı gıda israfı kişi başına yılda 102 kg, toplamda ise 8,7 milyon tona yaklaşıyor. Oysa bir önceki endekste, kişi başına israf 93 kg, hanehalkı toplamı ise 7,76 milyon ton olarak tahmin ediliyordu. Artan gıda israfı, üretim, dağıtım ve perakende süreçlerinde satış kanallarında değerlendirilemeyen ürünlerin yeniden ekonomiye kazandırılmasını gündeme getirdi.

Bu amaçla hayata geçirilen Tüketilir modeli; üretici, distribütör, toptancı ve perakendeci işletmelerin stok fazlası, son tüketim tarihi yaklaşan, ambalaj değişikliği nedeniyle mevcut satış kanallarında değerlendirilemeyen veya farklı ticari nedenlerle alternatif satış kanalına ihtiyaç duyan gıda ürünlerini tüketicilerle buluşturuyor. Son tüketim tarihi geçmiş gıdaların satışını yapmayan Tüketilir, ürünlerin satışa sunulmasına, niteliğine ve ilgili mevzuat kapsamında gerekli kontrollerin yapılmasının ardından karar veriyor.

AVRUPA’DA BÜYÜYEN BİR MODEL

Avrupa’da da örnekleri bulunan ve büyüyen bir pazarı temsil eden Tüketilir’in modeli, yalnızca tüketicilere uygun fiyatlı ürün sunmayı kapsamıyor. Üretici, distribütör, tedarikçi ve perakendecilerde oluşan farklı nitelikteki stokları tek bir platformda buluşturarak, yeniden ekonomik değere dönüştürmesiyle farklılaşıyor. Tüketilir Kurucu Ortağı Ali Adıbelli, markanın kuruluş amacını şöyle açıklıyor:

“Asıl hedefimiz, satış kanallarında değerlendirilemediği için ekonomik değerini kaybetme riski bulunan gıdaları yeniden tüketiciyle buluşturmak. Böylece hem işletmelerin stoklarını değerlendirmelerine ve tüketicilerin indirimli ürünlere ulaşmasına hem de kaynakların daha verimli kullanılmasına katkıda bulunmak istiyoruz.”

ÜRETİCİDEN TÜKETİCİYE YENİ BİR ALTERNATİF

Tüketilir’in iş modeli, gıda ürünlerinin üretim ve dağıtım süreçlerinde oluşan ticari fırsatları alternatif bir satış kanalıyla değerlendirmeye dayanıyor. Platform kapsamında; stok fazlası veya son tüketim tarihi yaklaşan ürünlerin yanı sıra, ambalajı veya ambalaj tasarımı değişen ürünler değerlendirilebiliyor. İhracat veya sipariş iptalleri nedeniyle elde kalan ürünler ile geleneksel satış kanallarında yeterli hareket görmeyen ürünler de Tüketilir.com aracılığıyla son kullanıcıya ulaşıyor.

Tüketilir; kullanılabilir durumdaki gıdaların daha uzun süre ekonomik değer taşımasını, kaynakların daha verimli kullanılmasını ve gereksiz ürün kayıplarının azaltılmasını iş modelinin temel unsurlarından biri olarak görüyor. Bu yaklaşım, markanın “İsraf azalır, değer artar. Doğa kazanır, sen kazanırsın” söyleminde de karşılığını buluyor.

B2B EKOSİSTEM OLUŞTURACAK

Tüketilir'in temel hedeflerinden biri, tüketicilere piyasadaki standart satış fiyatlarının altında ürünlere ulaşma imkânı sunmak. Ayrıca işletmeler açısından da alternatif bir satış kanalı oluşturulması amaçlanıyor. Böylece geleneksel satış kanallarında yeterli talep görmeyen veya farklı nedenlerle mevcut kanalında değerlendirilemeyen ürünlerin satış sürecine yeniden dahil edilmesi hedefleniyor.

Tüketilir, önümüzdeki dönemde ürün tedarik ağını genişletmeyi, daha fazla üretici ve dağıtıcıyla iş birliği yapmayı ve Türkiye'nin farklı bölgelerinde tüketicilere ulaşmayı hedefliyor. Markanın uzun vadeli hedefi ise yalnızca online satışla sınırlı kalmayarak, Türkiye genelinde sürdürülebilir bir ürün değerlendirme ve satış ağı oluşturmak.

Tüketilir, sürdürülebilirlik yaklaşımını ölçülebilir verilerle desteklemek amacıyla ESG raporlama çalışmalarını da gündemine alıyor. Çevresel, sosyal ve yönetişim performansının düzenli olarak ölçülmesiyle; önlenen gıda israfı, çevresel etki ve toplumsal katkının somut verilerle ortaya konulması hedefleniyor. Böylece Tüketilir, gıda israfının azaltılmasına yönelik çalışmalarını yalnızca bir ticari model olarak değil, ölçülebilir ve şeffaf bir sürdürülebilirlik yaklaşımı olarak da konumlandırmayı amaçlıyor.