ABD-Çin ekonomik ilişkileri için Busan Anlaşması süresi 10 Ocak'a kadar uzatıldı
Quick Look
- ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Fox News'te yaptığı röportajda Çin Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ile New York'ta 12 saat süren görüşme yaptıklarını ve Busan Anlaşması'nın süresinin 10 Kasım 2025'ten 10 Ocak 2026'ya uzatıldığını duyurdu.
- Anlaşma, karşılıklı tarifelerin bir yıl ertelenmesini kapsar ve Washington'da daha kapsamlı bir anlaşma için değerlendirme yapıldığını belirtti.
AI-generated summary
Why It Matters
ABD ve Çin arasındaki ticaret gerilimleri, Trump'ın ikinci iktidar döneminde tarife artışları ve teknoloji kısıtlamalarıyla başlayıp, Busan şehrindeki Ekim 2025'teki görüşmede geçici bir uzlaşmaya yol açtı. Bu uzlaşma, karşılıklı tarifelerin bir yıl ertelenmesini ve nadir toprak elementleri ile ihracat kontrolüyle ilgili tedbirlerin de ertelendiği 'Busan Anlaşması' olarak adlandırıldı.
Bessent, Fox News'e verdiği röportajda, Çin Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ile yaptığı görüşmeye ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Hı ile pazar günü New York'ta bir araya geldiğini anımsatan Bessent, 12 saat süren bir görüşme yaptıklarını ancak hala tamamlanmamış bazı hususlar olduğunu söyledi.
Bessent, çarşamba günü de Washington'da daha kapsamlı bir anlaşma yapıp yapamayacaklarını değerlendirdiklerini belirterek, "İki ülke arasında 10 Kasım'da sona ermesi planlanan ve 'Busan Anlaşması' olarak adlandırdığımız ekonomik yumuşama sürecini uzatma konusunda bugün mutabık kaldık. Ekonomik alanda neler yapabileceğimizi görmek adına bize daha fazla zaman kazandırmak amacıyla bu anlaşmanın süresi 10 Ocak'a kadar uzatılacak." diye konuştu. Çin tarafında kusursuz olmayan bazı hususların söz konusu olduğunu ifade eden Bessent, beklentilerini açıkça ilettiklerini, gelecek aylarda anlaşmanın hayata geçirilmesi konusunda biraz daha kapsamlı ve istekli bir tutum sergileyip sergilemeyeceklerini görmek istediklerini kaydetti.
Bessent'in açıklamaları Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in ABD Başkanı Donald Trump'ın davetiyle resmi ziyaret için Washington'a indiği sıralarda geldi.
Öte yandan Bessent, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Bugün Washington'da, Başkan Trump ile Başkan Şi arasındaki görüşme öncesinde, Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ile ABD-Çin ekonomik ilişkileri üzerine kapsamlı görüşmeler gerçekleştirdik. Görüşmelerimiz, ABD'nin ekonomik ve ulusal güvenlik çıkarlarını ilerletirken aynı zamanda Amerikalı işçileri, çiftçileri ve işletmeleri koruyan somut taahhütler elde etmeye odaklanmayı sürdürdü." ifadelerini kullandı.
BUSAN MUTABAKATI
ABD ile Çin arasındaki ilişkiler, Trump'ın ikinci iktidar döneminde bir tarafta Washington yönetiminin tarife artışları ve teknoloji alanındaki kısıtlamaları, diğer tarafta Çin'in küresel tedarikin büyük bölümünü karşıladığı nadir toprak elementlerinin kontrolüne yönelik attığı adımlarla genişleyen bir dizi anlaşmazlık nedeniyle düğümlenmişti.
Trump ile Şi'nin Ekim 2025'te Güney Kore'nin Busan şehrinde yaptığı görüşmede taraflar anlaşmazlık konularında geçici uzlaşmaya varmıştı.
Görüşmede, iki ülke, "karşılıklı tarifeler" kapsamında birbirlerine getirdikleri yüzde 24 ek tarifeyi 10 Kasım 2025'ten itibaren bir yıl erteleme konusunda anlaştıklarını duyurmuştu.
Çin tarafı, fentanil ve öncül maddelerinin ihracatının kontrolü konusunda gerekli adımları atmayı taahhüt ederken, ABD tarafı da bu alandaki tedbirlerinin yetersizliği gerekçesiyle Çin'e getirilen yüzde 20 ek gümrük tarifesini yüzde 10'a düşüreceğini bildirmişti.
Washington yönetimi 29 Eylül’de, ihracat kontrolü uyguladığı varlık listesindeki yabancı şirketlerin yüzde 50’yi aşan pay sahibi olduğu ortaklıkları da kapsayan kuralın yürürlüğe girmesini bir yıl ertelemiş, buna karşılık Çin tarafı da nadir toprak elementlerinin ihracatının kontrolüne ilişkin 9 Ekim'de aldığı tedbirlerin uygulanmasını bir yıl ertelemeyi kabul etmişti.
ABD, Çin'in denizcilik, lojistik ve gemicilik sektörlerine başlattığı 301. madde soruşturması sonunda, ülkesinin limanlarını kullanan Çin gemilerine ton başına ek liman ücreti getirilmesine ilişkin kararı, Çin de buna misilleme olarak aldığı tedbirleri bir yıl erteleyeceğini duyurmuştu.
What to Watch
AI outlook — possibilities, not facts
ABD ve Çin, Washington'da daha kapsamlı bir anlaşma için değerlendirme yapacak ve 10 Ocak 2026'nın ardından yeni bir uzlaşma veya uzatma gerekebilir.
Likely · Within weeks
Open Questions
- Washington'da planlanan daha kapsamlı anlaşma ne zaman sonuçlanacak?
- Hı Lifıng ile yapılan 12 saatlik görüşmede hangi spesifik konular tamamlanamadı?
- 10 Ocak 2026'nın ardından ABD-Çin ilişkileri nasıl bir yol izleyecek?



