Abdullah Öcalan'ın 'Fikir Babası': Murray Bookchin ve Kürt Siyasi Hareketi Üzerindeki Etkisi

Abdullah Öcalan’ın Şubat 2025'teki silah bırakma ve fesih çağrısıyla dikkatler İmralı’ya çevrilmişti. Ancak sürecin kilit ismi Öcalan’ın nasıl bir çözüm istediği? Sürecin nasıl gelişeceği konusu henüz netlik kazanmış değil.

Öcalan’ın İmralı günlerinde en fazla kimden etkilendiği, hangi kitapları okuduğu, Kürt siyasetinin hangi doğrultuda gelişmesini istediği şüphesiz merak konusu olmuştur.

Marksist-Leninist bir örgüt olarak kurulan PKK liderinin muhtemelen ‘Rusya’dan yada sol fikirli bir terör örgütü liderinden’ etkilenmiş olabileceğine ilişkin bir cevap akla gelebilir.

Ancak, Öcalan’ın ‘fikir babası’ ABD’den bir isim.

PKK liderinin, fikirlerinden esinlenip mektuplaştığı, hatta kendisini ‘öğrencisi’ olarak tanıttığı ABD’de bir ‘fikir babası’ var.

Adı Murray Bookchin.

Bookchin, Nisan 2004'te Öcalan adına bir aracıdan beklenmedik bir mektup alır.

Öcalan'ın mektubuna aracı olan Reimar Heider adlı bir Alman çevirmen. Öcalan 2004 yılında Bookchin’a yazdığı mektupta, Heider, ‘Öcalan’ın İmralı’da hapishanede Bookchin’in kitaplarının Türkçe çevirilerini okuduğunu ve kendisini ‘iyi bir öğrencisi’ olarak tanımladığını aktarıyor.

Mektuplaşma Bookchin 2006’da ölünceye kadar devam ediyor.

MURRAY BOOKCHİN

Rusya Yahudisi göçmen bir ailenin çocuğu. 1921'de New York-Bronx'ta doğan Murray Bookchin'in Marksist ideolojiyla çocukluk yıllarında tanışıyor. 1930’ların sonunda Hitler-Stalin Paktı'nın imzalanmasının ardından Komünist Parti'den ayrılarak önce Troçkist, sonra da anarşist oluyor.

1950’lerde New York’ta ‘Özgürlükçüler Birliği’nin kurulmasına yardım ediyor, 1960'lar ile 1990'lar arasında anarşist kalıyor.

Sonunda, anarşizmin, kalıcı toplumsal değişim yaratabilecek, siyasi kurumlar inşa etmek için gereken sıkı çalışma pahasına, kişisel özgürlüğün kullanımına odaklanan bir siyasete çok kolay dönüştüğü iddiasıyla bu terimi de bir kenara bırakıyor.

DEBBİE BOOKCHİN

Babasından etkilenip Kürt aktivist olan kızı Debbie Bookchin, babasının fikirlerinin PKK ve Kürt Hareketi üzerindeki etkisi hakkında yazılar yazmış ve röportajlar yapmış birisi.

Debbie Bookchin, Heider’ın şöyle dediğini yazdı:

‘Öcalan siyasi stratejisini 'demokratik-ekolojik-toplum' vizyonu etrafında yeniden inşa etti ve Kürdistan ve Ortadoğu'da sivil bir toplum inşa etmek için bir model geliştirdi. Bookchin'in kitaplarını tüm Kürt şehirlerindeki tüm belediye başkanlarına önerdi ve herkesin okumasını istedi.’

Kızı, ‘o dönemde 83 yaşında ve hasta olan Murray Bookchin, mektuplara kapsamlı yanıtlar veremeyecek durumda olduğunu’ belirtiyor.

Babasının Öcalan'a iyi dileklerini ilettiğini ve Kürt halkının özgür bir toplum kurmasını umduğunu’ yazdı.

Debbie Bookchin, 2018’de ‘Rojava'da uygulanan ‘Demokratik Konfederalizm’ modelinin nasıl etkilediğini anlatan bir makalede, babasının fikirlerinin ‘Kürtlere yeni bir demokrasi yaratmalarında yardımcı olduğunu’ yazdı.

Murrey Bookchin’in felsefesinden yararlanarak ortaya ‘KCK’ yapılanmasının çıktığı anlaşılıyor.

Gazeteci- Yazar kızı Debbie de daha sonra babasının yolundan gitti ve doğrudan PKK'ya mektup yazmak yerine, babası Bookchin'in fikirlerinin Öcalan ve daha geniş Kürt Hareketi tarafından benimsenmesiyle ilgili konularda yazılar yazdı, röportajlar verdi ve lobi faaliyetlerinde bulundu. Çalışmaların, özellikle babasının ‘demokratik konfederalizm, sosyal ekoloji ve kadın özgürlüğü’ hakkındaki düşüncelerinin Kürt hareketi üzerindeki etkisine odaklandığı görülüyor. Babasının Fikirlerinin ‘Kürtlerin yeni bir demokrasi yaratmasına yardımcı olduğunu’ söylüyor.

‘Babam fikirlerinin Rojava'da ve Türkiye'nin güneydoğusunda hayata geçirildiğini görseydi, devrimci ruhunun bir nesil Kürt halkı arasında yeniden canlandığını bilmek onu derinden etkilerdi. Rojava'da, kendisinin de derinden hissettiği ve hayatını adadığı özgürlük arzusunun tarihi bir örneği olması onu cesaretlendirirdi.’

Buarada, Tarihçi ve çevre aktivisti Vincent Gerber da, Medya News'e verdiği röportajda, ‘Abdullah Öcalan'ın temel ilkesi toplumsal ekoloji olan demokratik konfederalizm modelinin Murray Bookchin'in siyasi fikirlerinden ilham aldığını’ söyledi.

Debbie, Sosyalist Senatör Bernie Sanders’ın basın müşavirliğini yaptı. Başkan Obama’yı PKK’yı terörist örgütler listesinden çıkarmaya çağırdı, Suriye’de YPG ve PYD Kürt grupların İŞİD’de karşı savaştığını’ anlatan geniş bir makale de yayınladı.

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, geçen yıl Haziran ayında Londra’da bir sempozyuma katılan Debbie Bookchin ile bir görüşme yaptı.