Dünyada veba korkusu

DIŞ HABERLER SERVİSİ - Rusya’nın Sibirya bölgesindeki İrkutsk’ta veba şüphesi bulunan bir kişinin hayatını kaybetmesi sonrası dünyada panik başlarken, çok sayıda ülke önlemleri artırma ve kontrolleri sıkılaştırma kararları alıyor.

‘Rapor açıklayacağız’

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), gelişmelerin yakından takip edildiğini bildirdi. Bildirilen bu vakanın koşullarının henüz teyit edilmediği aktarılan açıklamada, akciğer vebasının yakın temas sırasında solunum damlacıkları yoluyla kişiden kişiye bulaşıcı bir hastalık olduğuna dikkat çekildi. ABD’nin Moskova Büyükelçiliği ise bölgedeki ABD vatandaşlarına yerel sağlık makamlarının yönlendirmelerine uyma çağrısında bulundu.

‘Putin ile görüşeceğiz’

ABD Başkanı Donald Trump, Rusya’daki salgınla ilgili Devlet Başkanı Vladimir Putin ile çok yakında görüşeceğini belirtti. ABD istihbarat kurumlarının salgına ilişkin değerlendirmesinin ne olduğu yönündeki soru üzerine Trump, “Şu ana kadar konuyla yakından ilgileniyoruz. Bir rapor açıklayacağız” ifadesini kullandı.

DSÖ bilgi istedi

Avrupa Birliği (AB) de konuyla ilgili acil toplantı kararı aldı. Euronews’a konuşan AB Komisyon sözcüsü, üye ülkelerin sağlık bakanlığı yetkililerini bir araya getiren AB Sağlık Güvenliği Komitesinin konuyla ilgili toplanacağını belirtti.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, DSÖ’nün Rus sağlık otoriteleri ile teması sürdürdüğünü ve teknik destek teklifinde bulunduğunu vurgularken, “Rusya’dan ek bilgi talep edilmiştir” dedi.

Bilgi akışı kısıtlı

Rusya’dan gelen bilgi akışı ise son derece kısıtlı. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, epidemiyolojik duruma ilişkin basında çıkan haberlerin çoğunun “yalan bilgi” olduğunu ifade ederek, resmi açıklamaların dikkate alınması gerektiğini bildirdi.

‘Vebanın tedavisi var, korkmuyoruz’

DİDEM SEYMEN - Uzmanlar vebayı ve olası salgın iddialarını Milliyet’e değerlendirdi. İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı öğretim üyesi ve Kovid-19 Bilim Kurulu üyesi Prof. Dr. Serap Şimşek Yavuz, “Biz Dünya Sağlık Örgütü’nün açıklamalarını referans alırız. Dünya Sağlık Örgütü henüz bir salgın açıklaması yapmadı. Pnömonik veba o kadar kolay bulaşamaz. Kovid-19 gibi yayılamaz ve o kadar kısa sürede Türkiye’ye gelemez. Ayrıca tedavisi olan bir hastalık. O yüzden korkmuyoruz” dedi.

Pnömonik veba

Medicana Kadıköy Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Bölümü’nden Uzm. Dr. Demet Yalçın ise, “Pnömonik veba, solunum yoluyla bulaşabilen ciddi bir enfeksiyondur ancak bulaşma, sıradan bir nezle veya grip gibi ortamda bulunan herkese kolaylıkla gerçekleşmez. Enfekte kişinin öksürük ve solunum salgılarıyla yakın temas önemlidir. Bu nedenle Rusya’dan Türkiye’ye dönen herkesin uçakta maske takmasını ya da seyahatini ertelemesini gerektiren bir durum bulunmyor” diye konuştu.

‘Yakın temasta karantina’

Şüpheli veya doğrulanmış bir vakayla yakın temas söz konusu olduğunda ise yaklaşımın değiştiğini belirten Yalçın, “Böyle bir durumda maske kullanımı, izolasyon ve temaslı takibi gibi enfeksiyon kontrol önlemleri önem kazanır” dedi. Yalçın, “Karantina kararı; kişinin temas öyküsü, klinik bulguları ve gerekli tıbbi değerlendirme sonucunda verilir. Dolayısıyla Rusya’dan dönen ve yalnızca hapşırdığı için herkesin karantinaya alınması söz konusu değildir” ifadelerini kullandı.

Belirtiler neler?

Uzm. Dr. Demet Yalçın da riskli bir bölgede bulunmuş, şüpheli veya doğrulanmış bir vakayla yakın temas etmiş ve sonrasında ateş, belirgin halsizlik, öksürük veya nefes darlığı gibi belirtiler geliştirmiş kişilerin sağlık kuruluşuna başvurarak seyahat ve temas öykülerini paylaşmalarının önemine işaret etti.

‘Bulaşma biçimi farklı’

Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Rabia Aslı Özer de, vebanın bulaşma biçiminin hastalığın formuna göre değiştiğini, özellikle pnömonik veba söz konusu olduğunda yakın temasın önemine dikkat çekti. Özer, “Vebaya, Yersinia pestis isimli bir bakteri neden oluyor. Vebanın en sık görülen formu olan bubonik veba genellikle enfekte pirelerin ısırmasıyla bulaşıyor. Akciğer vebası yani pnömonik veba ise solunum yoluyla, özellikle hastanın öksürmesi veya hapşırmasıyla ortaya çıkan damlacıkların yakın temas sırasında alınmasıyla bulaşabiliyor. Ancak bu virüslerin neden olduğu ve toplum içinde çok hızlı yayılabilen solunum yolu enfeksiyonlarıyla aynı anlama gelmiyor” dedi.

‘Taşınması mümkün’

Özer’e göre mevcut tablo Türkiye açısından şimdilik alarm gerektiren bir durum ortaya koymuyor. Uluslararası seyahatler nedeniyle enfeksiyonların ülkeler arasında taşınmasının teorik olarak mümkün olduğunu ancak bunun için öncelikle toplum içinde yayılan bir enfeksiyonun bulunması gerektiğini vurgulayan Özer, “Şu anda elimizde böyle bir veri bulunmuyor” diye konuştu.

Önlemler endişeyi artırdı

Sibirya’daki veba araştırma merkezinde görevli 28 yaşındaki Daria Shipilova isimli kadının 2 Ekim Cuma günü şüpheli bir enfeksiyon sonucu hayatını kaybetmesiyle salgın endişeleri başlamıştı. Nadir görülen bulaşıcı hastalığın laboratuvardan sızmış olabileceğine dair haberler kısa süre içinde yayılırken, başka bir ölümün daha gerçekleştiği iddia edildi. Rus yetkililer başlangıçta kadının ölümünün veba ile ilişkili olduğunu doğrularken, daha sonra bu bağlantıyı reddetti. Ancak İrkutsk’ta alınan sert önlemler dikkat çekti ve endişeleri artırdı.