İsrail ordusunun Gazze Şeridi'ne yönelik Ekim 2023'ten bu yana sürdürdüğü bombardımanların sahada oluşturduğu ağır tahribat, Google Haritalar'ın güncellenen uydu görüntülerine yansıdı. İsrail'in saldırıları nedeniyle yaklaşık 2,4 milyon Filistinlinin yaşadığı Gazze'deki yapıların yüzde 90'a yakını yıkıldı. Altyapının da tahrip edildiği Gazze'de binlerce Filistinli kalacak yerleri olmadığı için çadırlarda yaşam mücadelesi veriyor.
Google Haritalar'ın güncellenen uydu görüntüleri, İsrail'in Gazze Şeridi genelindeki saldırılarının yol açtığı yıkımı kanıtlayan ilk kapsamlı belge niteliği taşıyor. Görüntülerde, daha önce yoğun yerleşimlerin bulunduğu geniş alanların tamamen enkaza döndüğü, binlerce binanın yerle bir edildiği ve mahallelerin haritadan silinerek taş yığını haline geldiği açıkça görülüyor.
Refah Kadisiye Okulu'nun bulunduğu bölge
REFAH'TA TEK BİR BİNA BİLE AYAKTA KALMADI
Uydu fotoğraflarına göre, Ekim 2023'te 270 binden fazla Filistinliye ev sahipliği yapan Gazze'nin güneyindeki Refah tamamen yerle bir oldu. Bölge sakinlerinin zorla yerinden edildiği Refah, halen İsrail işgali altında bulunuyor.
Gazze Şeridi'nde nüfus yoğunluğunun en fazla olduğu Gazze kentindeki yıkımın korkunç boyutu da uydu fotoğraflarına yansıyor. İsrail ordusunun Gazze'ye Ekim 2023'ten bu yana düzenlediği saldırılarda çoğunluğu kadın ve çocuk olmak üzere 74 binden fazla Filistinli hayatını kaybetti. Gazze'yi yaşanmaz hale getiren İsrail, bölgeyi havadan, karadan ve denizden bombardımana tuttu.
Han Yunus bölgesi
ATOM BOMBASINDAN 16 KAT BÜYÜK BOMBARDIMAN
Filistinli kaynaklar, İsrail'in Gazze'yi 223 bin ton patlayıcıyla bombaladığını belirtti. Bu sayı, ABD'nin 1945'te Japonya'nın Hiroşima kentine attığı atom bombasından 16 kat daha fazla patlayıcı anlamına geliyor. Bu bombardımanların yanı sıra İsrail, Filistinlileri zorla sürmek istediği Gazze'deki binlerce evi iş makineleriyle kasıtlı olarak yıktı.
BENZERİ GÖRÜLMEMİŞ YIKIM
Google Haritalar, Gazze'deki eşi benzeri görülmemiş yıkımı ve tahribatın boyutunu gözler önüne seriyor. Google Haritalar, Gazze genelindeki yıkımın korkunç boyutunu göstermek için görüntülerini güncelledi; şeridin büyük bölümleri enkaz yününa dönüştü.
İsrail'in Gazze'deki askeri harekatı, dünyanın en yoğun nüfuslu bölgelerinden biri olarak kabul edilen 141 kilometrekarelik bölgenin büyük bir kısmında konutların, hastanelerin, okulların ve binaların hasar görmesine ve yıkılmasına yol açtı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hükümeti, yabancı gazetecilerin, bağımsız araştırmacıların ve çeşitli insan hakları gruplarının Gazze Şeridi'ne girmesine izin vermedi.
The Independent gazetesinden Bel Trew, geçen yıl savaşın harap ettiği bölge üzerinde uçarak "bir zamanlar hareketli şehirlerin yakılmış kalıntılarını" ve Gazze'nin "kül ve yıkıntı" içinde kaldığını gözlemledi.
Dublin seçim bölgesini temsil eden Avrupa Parlamentosu Üyesi Barry Andrews ise "Gazze'nin güncellenmiş Google uydu görüntüleri, herkesin görebileceği gibi... Oldukça inanılmaz" ifadelerini kullandı.
Google Haritlar'da güncellemenin ne zaman yapıldığı belli değil.
GAZZE'YE ERİŞİM ÇAĞRISI
Bu ayın başlarında Birleşmiş Milletler (BM), enkaz altından insan kalıntıları çıkarılmaya devam ederken, kanıt toplamak ve iddia edilen ihlalleri belgelemek için uluslararası araştırmacılara Gazze'nin tüm bölgelerine erişim izni verilmesi çağrısında bulunmuştu. Uydu görüntüleri daha önce yıkımın boyutunu belgelemişti ancak yeni görüntüler, bölge genelinde verilen hasarın en güncel kaydını gösteriyor.
Geçtiğimiz hafta yayınlanan BM raporu, Gazze'nin tarihinin en kötü ekonomik kriziyle karşı karşıya olduğu sonucuna vardı. Raporda, çalışma çağındaki Filistinlilerin yüzde 90'ının işsiz olduğu ve kişi başına yıllık GSYİH'nin 212 dolara (günde 0,58 dolar) düştüğü belirtildi. Filistinlilerin ekilebilir arazinin yalnızca yüzde 1,5'ine erişimi mümkünken, tarımsal ve endüstriyel faaliyetler yüzde 94 oranında azaldı.
Bu yılın başlarında Kızılhaç, tüm bölgedeki enkazı temizlemeye yardımcı olacak yalnızca bir adet tam işlevli kazıcı makinenin bulunduğunu söylemişti. Binlerce kişinin enkaz altında kalması bekleniyor. Gazze'nin adli tıp ekibi bu yılın başlarında verdiği demeçte, DNA testi yapılmaması nedeniyle yüzlerce cesedin kimliğinin belirlenemediğini, en az 1129 cesedin enkaz altından çıkarıldığını ancak isimlerinin tespit edilemediğini ifade etmişti.
61 MİLYON TONLUK ENKAZ
İsrail'in Gazze topraklarını bombalaması sonucu yaklaşık 61 milyon ton enkazın bölgeye yayıldığı tahmin ediliyor. Uzmanlar, enkazın temizlenmesinin on yıllar sürebileceğini ancak doğru kaynaklar kullanılırsa 7 yılda tamamlanabileceğini söylüyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), hastanelerin yüzde 90'ının hasar gördüğünü veya yıkıldığını tahmin ediyor. BM Uydu Merkezi'ne (UNOSAT) göre, tüm yapıların yaklaşık yüzde 82'si ve konut birimlerinin yüzde 90'ından fazlası hasar gördü ya da yıkıldı. Bu arada, nüfusun neredeyse tamamı evsiz kaldı ve bir kısmı da yıkılan binaların kalıntıları arasında hayatta kalma mücadelesini sürdürüyor.
Eylül ayının ilk haftasında Filistinli ailelerin sığındığı bir binanın çökmesi sonucu en az 21 kişi hayatını kaybetti. Olayda 8 çocuk da yaşamını yitirdi.
CBC News'in yaptığı bir araştırma, uydu görüntülerinde İsrail'in Gazze'den insan kalıntıları ve savaş suçlarının olası kanıtlarını içerebilecek moloz ve enkazı sıkıştırıp kaldırdığını gösterdiğini ortaya koydu.
BM'DEN SOYKIRIM KANITLARININ SİLİNEBİLECEĞİ UYARISI
BM, İsrail'in enkaz temizleme çalışmalarının işlenen vahşetin izlerini silebileceği konusunda uyardı. Cenevre merkezli Euro-Med Monitor, bu yılın başlarında yaptığı bir soruşturmada, hastaneye doğru sürünürken İsrail keskin nişancı saldırısında öldürüldüğü düşünülecek üç kardeşin cesetlerinin İsrail buldozerleri tarafından kaldırıldığını söylemişti.
BM'nin Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese, "Gazze'de devam eden moloz kaldırma, kırma ve yer değiştirme çalışmaları, uluslararası suçların kanıtlarını yok etmemeli ve kuşatma altındaki bölgede insan kalıntılarının bulunmasını ve kimliklerinin tespit edilmesini engellememelidir" dedi.
Albanese, "Bunun sonuçları çok ciddi. Gazze'nin enkazı, soykırım da dahil olmak üzere uluslararası suç iddialarının soruşturulmasıyla ilgili insan kalıntıları ve fiziksel kanıtlar içeriyor" ifadelerini kullandı.
