İsrail analisti: Türkiye ile İsrail arasındaki rekabet petrol boru hattı mücadelesine döndü

MİLLİYET.COM.TR / İsrail basınından Ynet’te yayımlanan İsrailli analist Kobi Barda imzalı dikkat çekici analizde, Türkiye ile İsrail arasındaki artan rekabetin arttığı öne sürülerek, klasik diplomatik gerilimlerin ötesinde “yüz milyarlarca dolarlık petrol boru hattı mücadelesine” döndüğü iddia edildi.

‘ANAHTARLARIN KİMDE OLACAĞI BELİRLENECEK’

Analizde, dünya ekonomisinin yeni döneminde yalnızca petrol ve doğalgazın değil, aynı zamanda veri akışı ve ticaret hatlarının da jeopolitik güç mücadelesinin merkezine yerleştiği vurgulanırken “Bu oyunda ekonomik-güvenlik ekseninde kimin galip geleceği, dünyanın ticaret yollarının anahtarlarının kimin elinde olacağını belirlenecek” denildi.

‘EN MUHTEMEL ÇATIŞMA ALANI’

Ankara ile Tel Aviv hattında tansiyonun uzun zamandır yüksek olduğuna dikkat çeken İsrailli analist “Bu bir sır değil. Bence Türklerin, İsrail’e karşı olası bir çatışmaya hazırlandığına dair birçok işaret var. En muhtemel çatışma alanı ise Suriye toprakları. Ankara burada İsrail’i ana tehdit olarak tanımlıyor. Günü geldiğinde her iki taraf da diğerini aşağı bir konuma düşürmeye ve rakibini etkisiz hale getirecek bir etki alanı yaratmaya çalışacaktır” ifadesinde bulundu.

‘KUTSAL KASE’

Analizin merkezinde, Hindistan’dan başlayarak Orta Doğu üzerinden Avrupa’ya uzanması planlanan ve ABD destekli “IMEC” (Hindistan-Ortadoğu-Avrupa Ekonomik Koridoru) yer aldı. Bu rotayı yeni küresel ekonominin “Kutsal Kasesi” olarak tanımlayan Barda “Proje limanlar, kara hatları ve dijital fiber ağlarıyla birleşik bir ticaret omurgası oluşturmayı hedefliyor. Bu hattın özellikle Hayfa Limanı üzerinden Avrupa’ya bağlanması planlanıyor” dedi.

‘İSRAİL’İ BAYPAS EDECEK ROTA’

Bununla birlikte analizde, Türkiye’nin de bu yeni jeoekonomik denklemin dışında kalmak istemediği ve İsrail’i baypas eden alternatif lojistik hatlar üzerinde çalıştığı iddia edildi. Bu kapsamda bazı bölgesel iş birlikleriyle Ürdün ve Suriye üzerinden Türkiye’ye ve oradan Avrupa’ya uzanan olası bir transit hattın gündemde olduğu belirtildi.

Analizde ayrıca, bölgede eski demiryolu projelerinin yeniden canlandırıldığı ve 1908 dönemine uzanan bazı ulaşım hatlarının günümüz koşullarına uyarlanarak yeni ekonomik koridorlara dönüştürülmeye çalışıldığı hatırlatıldı.

‘GELECEĞİ BELİRLEYECEK’

Analizde bu mücadelenin yalnızca ekonomik değil aynı zamanda siyasi nüfuz savaşı olduğu vurgulandı. Hangi koridorun yani İsrail limanları üzerinden geçen hattın mı yoksa Suriye ve Türkiye üzerinden uzanan kara ağının mı küresel ticaretin ana damarı olacağının, gelecek güç dengelerini belirleyeceği öne sürüldü. Analizde, bu süreç “küresel bir satranç tahtasında vezir ve kalelerin yeniden konumlandığı dönem” olarak nitelendirildi.

‘KRİTİK REKABET ALANI’

Barda’nın analizinde Afrika Boynuzu da kritik bir rekabet alanı olarak öne çıktı. Türkiye’nin Somali’de ekonomik ve askeri varlığını artırdığı, özellikle enerji ve açık deniz kaynakları alanında yeni gelişmelerin yaşandığı ifade edildi.

Buna karşılık İsrail’in, Somaliland ile ilişkilerini güçlendirme yönünde adımlar attığı; bu bölgenin stratejik konumu nedeniyle farklı küresel aktörler için alternatif bir üs ve nüfuz alanı haline geldiği iddia edildi.

‘TÜRKİYE ÖN PLANA ÇIKIYOR’

Son olarak analizde Türkiye ile İsrail ekseninde yaşanan gerilimin tek başına iki ülkeye ait bir mesele olmadığı bunun çok daha geniş bir küresel sistem değişiminin parçası olduğu iddia edildi.

Barda’ya göre dünya, enerji hatları, lojistik koridorlar ve dijital ağlar üzerinden yeniden şekillenen bir “küresel satranç tahtasına” dönüşmüş durumda. Bu tabloda hangi hattın merkezi rolü üstleneceği ise yalnızca bölgesel değil, küresel güç dengelerini de belirleyecek bir hale gelirken Türkiye ise artan gücüyle ön plana çıkıyor.