Kanada zbliża się do UE – rozmowy o współpracy w energetyce, AI i swobodnym przepływie osób
Quick Look
Premier Kanady Mark Carney prowadzi rozmowy z politykami UE o nowej formule współpracy, obejmującej swobodny przepływ dóbr, usług i pracowników w sektorach energetyki, AI, obronności i minerałów krytycznych, a także wspólne kable podwodne, centra danych i udział w programie Erasmus; Kanada szuka alternatywy dla pogarszających się relacji z USA po objęciu urzędu przez Donalda Trumpa.
AI-generated summary
Why It Matters
Relacje Kanady z USA pogorszyły się po objęciu urzędu przez Donalda Trumpa w 2025 roku z powodu ceł i jego wypowiedzi o "51. Stanie USA", co skłoniło Ottawę do poszukiwania szerszej współpracy z innymi partnerami, w tym z UE.
Według „WSJ” premier Kanady Mark Carney rozmawiał już z niektórymi politykami UE na temat formuły uczestniczenia Kanady w działalności i rynku UE. Tak po stronie kanadyjskiej, jak i po stronie UE istnieje gotowość do stworzenia nowych ram współpracy – twierdzi „WSJ” powołując się na swoje źródła.
Kanada bliżej UE. Czego dotyczą rozmowy?
Dyskusje mają dotyczyć możliwości swobodnego przepływu dóbr, usług i pracowników w sektorach takich jak energetyka, AI, obronność i minerały krytyczne – napisał dziennik.
Ponadto trwają rozmowy o wspólnych kablach podwodnych, budowie centrów danych, usług w chmurze, nowych sieciach satelitarnych i infrastrukturze, także w celu eksportu kanadyjskiej energii do UE.
„WSJ” wymieniał też rozmowy premiera Kanady z prezydentem Francji Emmanuelem Macronem i innymi politykami europejskimi na temat stworzenia możliwości bezwizowego zamieszkania i pracy na terenie UE dla Kanadyjczyków oraz o uczestniczeniu w unijnym programie Erasmus.
Carney wysłucha orędzia von der Leyen
W połowie tygodnia w Strasburgu przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen wygłosi doroczne orędzie o stanie Unii (ang. State of the Union). Orędzia wysłucha także premier Kanady, będąc pierwszym szefem rządu państwa trzeciego, który to uczyni. Carney sam też wygłosi przemówienie w europarlamencie 17 września.
Cytowany w sobotnim komunikacie biura prasowego Carney powiedział, że „Kanada i nasi europejscy partnerzy stają się coraz bliżsi”. Nasze wspólne wartości, uzupełniające się mocne strony i wspólne interesy służą jak silny fundament, na którym możemy budować silniejszą przyszłość – dodał.
Po wizycie w Strasburgu Carney uda się do Wielkiej Brytanii, gdzie w Liverpoolu spotka się z premierem Andym Burnhamem.
Następnie, 20 września, Carney złoży wizytę na znajdującym się w pobliżu wybrzeży Kanady francuskim archipelagu Saint-Pierre-et-Miquelon i tam spotka się z prezydentem Francji. Obaj politycy będą rozmawiać o współpracy m.in. w lotnictwie, energetyce, minerałach krytycznych i zaawansowanych technologiach.
USA kontra Kanada
Kiedy na początku 2025 r., po objęciu urzędu prezydenta USA przez Donalda Trumpa, relacje Kanady z USA zaczęły się pogarszać, zarówno z powodu ceł jak i wypowiedzi Trumpa o „51. Stanie USA”, aneksji i rzekomym złym traktowaniu USA przez Kanadę, rząd w Ottawie zaczął poszukiwać szerszej współpracy z innymi partnerami.
W styczniu tego roku Carney wygłosił w Davos szeroko komentowane wystąpienie, w którym podkreślił, że dawny porządek świata się załamuje, mocarstwa używają ekonomicznej integracji jako broni, ale „średnie mocarstwa” (middle powers – ang.) nie są bezsilne.
W miniony wtorek Carney, podsumowując negocjacje z USA, od których Kanada odstąpiła 21 sierpnia, scharakteryzował amerykańskie działania jako dążenie do tego, by Kanadyjczycy „stali się od nich (USA - red.) jeszcze bardziej zależni”. Podkreślił, że już w zeszłym roku ostrzegał, że USA chcą przejąć Kanadę.
Decyzje o naszej przyszłości nie będą zapadały w Waszyngtonie – powiedział Carney w wystąpieniu zamieszczonym na YouTube.
„Dlaczego Kanada powinna dołączyć do Unii Europejskiej”
W styczniu ub.r. tygodnik „The Economist” opublikował analizę zatytułowaną „Dlaczego Kanada powinna dołączyć do Unii Europejskiej”, wskazującą na potrzeby UE dotyczące przestrzeni i surowców oraz potrzeby Kanady dotyczące pracowników. W marcu ub.r. podczas swojej pierwszej zagranicznej wizyty jako premier, we Francji i Wielkiej Brytanii, Carney mówił, że Kanada jest „najbardziej europejskim z nieeuropejskich krajów”. W czerwcu ub.r. Kanada poszerzyła partnerstwo z UE, także o kwestie obronne, i dołączyła do programu SAFE.
What to Watch
AI outlook — possibilities, not facts
Kanada i UE podpiszą wstępną umowę o współpracy w zakresie energetyki, krytycznych surowców i technologii do końca 2025 roku.
Likely · Within months
Program Erasmus zostanie rozszerzony o Kanadę w formie pilotażowej w 2026 roku.
Possible · Within months
Open Questions
- Czy Kanada uzyska pełny dostęp do jednolitego rynku UE?
- Jakie konkretne zobowiązania finansowe lub instytucjonalne Kanada przyjmie w ramach nowej współpracy?
- Jak UE zareaguje na wniosek o bezwizowy dostęp dla Kanadyjczyków?
- Czy rozmowy o uczestnictwie w Erasmusie doprowadzą do formalnej umowy?







