
Sondy MPO i Mio przygotowują się do wejścia na orbitę Merkurego po latach podróży
AI-generated summary
BepiColombo to wspólna europejsko-japońska misja kosmiczna wystrzelona w 2018 roku w celu badania Merkurego. Składa się z dwóch orbiterów: MPO (ESA) oraz Mio (JAXA).
BepiColombo wystartowała w październiku 2018 roku, rozpoczynając swoją niezwykle skomplikowaną podróż ku najmniejszej i najbardziej wewnętrznej planecie Układu Słonecznego. Trasa misji została starannie zaplanowana, by wykorzystać asysty grawitacyjne Ziemi, Wenus oraz samego Merkurego, co pozwoliło na stopniowe wyhamowanie prędkości i precyzyjne skierowanie sond na kurs do celu.
Na pokładzie BepiColombo znajdują się dwa orbitery naukowe: Mercury Planetary Orbiter (MPO) zarządzany przez ESA oraz Mercury Magnetospheric Orbiter (MMO, znany również jako Mio) należący do JAXA. Przez całą podróż sondy były połączone z Mercury Transfer Module (MTM), który zapewniał napęd i zasilanie podczas lotu międzyplanetarnego.
Dziś, około godziny 14:00 czasu polskiego, nastąpi kluczowa operacja oddzielenia modułu transferowego od dwóch sond naukowych. To wydarzenie będzie można śledzić na żywo dzięki transmisji prowadzonej przez Europejską Agencję Kosmiczną. Po separacji zespoły kontrolne na Ziemi będą oczekiwać na pierwsze sygnały od sond, potwierdzające pomyślność operacji i prawidłowe funkcjonowanie urządzeń.
Jednak to dopiero początek wyzwań. Wejście na orbitę Merkurego to jeden z najtrudniejszych manewrów w historii eksploracji kosmosu. Ze względu na bliskość Słońca, zarówno pod względem promieniowania, jak i wpływu grawitacji, wprowadzenie sond na właściwe orbity wymaga ogromnej precyzji i zaawansowanej technologii. Według harmonogramu, oba orbitery pozostaną połączone do 21 listopada, kiedy to zostaną wspólnie przechwycone przez pole grawitacyjne Merkurego. Następnie, w grudniu, nastąpi kolejne rozdzielenie, tym razem MPO i Mio rozpoczną samodzielne badania na wyznaczonych orbitach wokół planety.
BepiColombo to pierwsza europejsko-japońska misja skierowana ku Merkuremu. Jej głównym celem jest dogłębne zbadanie tej tajemniczej planety, która wciąż pozostaje najmniej poznanym ciałem niebieskim wśród planet skalistych Układu Słonecznego. W grudniu MPO wypuści Mio na wysoce eliptyczną orbitę, która pozwoli na szczegółowe badania magnetosfery. Sam MPO przejdzie na własną, bardziej kołową orbitę w marcu 2027 roku. Oficjalny początek fazy naukowej przewidziano na 6 kwietnia 2027 roku. Przez co najmniej rok ziemski oba orbitery będą prowadzić intensywne badania, które mogą zrewolucjonizować naszą wiedzę o tej niezwykłej planecie.
Mercury Planetary Orbiter (MPO) będzie odpowiadać za szczegółowe mapowanie powierzchni Merkurego w różnych długościach fal, analizę mineralogii i składu pierwi i składu pierwiastkowego, a także badanie struktury wewnętrznej planety. Kluczowym pytaniem, na które mają odpowiedzieć naukowcy, jest to, czy wnętrze Merkurego pozostaje wciąż płynne. Z kolei Mercury Magnetospheric Orbiter (Mio) skoncentruje się na badaniu magnetosfery planety, analizując jej strukturę, pochodzenie i oddziaływanie z wiatrem słonecznym. Zebrane dane mają pomóc w opisie genezy i ewolucji pola magnetycznego Merkurego, które - inaczej niż na Wenus i Marsie - jest wciąż aktywne.
AI outlook — possibilities, not facts
Rozdzielenie sond MPO i Mio w grudniu
Very likely · Within weeks
Początek fazy naukowej 6 kwietnia 2027 roku
Very likely · Within years

Astronomowie odkryli nową, dziesięciokątną falę w atmosferzie południowego bieguna Saturna. Struktura ta, powstająca w ramach programu OPAL przy współpracy z astronomami-amatorami, różni się od słynnego północnego heksagonu.

Zespół prof. Miki Ebisuya z EMBL stworzył trójwymiarowe tkanki wołowe z komórek macierzystych. Wyhodowane struktury zawierają mięśnie, neurony i naczynia krwionośne, co stanowi krok w stronę produkcji mięsa o złożonej strukturze, a nie tylko mielonego.

Najnowsze badania sugerują ścisły związek między opanowaniem ognia a rozwojem mowy. Wieczorne spotkania przy ognisku, którego światło nie zakłóca snu i synchronizuje neurony, mogły sprzyjać tworzeniu opowieści.

Dzięki obserwacjom teleskopu Hubble'a naukowcy potwierdzili, że około 11,8 miliarda lat temu Droga Mleczna pochłonęła karłowatą galaktykę LKH, co miało kluczowy wpływ na jej wczesną ewolucję. Odkrycie dokonano analizując 39 gromad kulistych w wewnętrznej części galaktyki, wśród których zidentyfikowano odrębną populację starszą od tych pochodzących z fuzji z Gaia-Sausage-Enceladus. Galaktyka LKH miała masę około 500 milionów mas Słońca i była istotnym składnikiem młodej Drogi Mlecznej.

Naukowcy z Berkeley i Uniwersytetu Arizony zbadali genom nietoperzy z rodzaju Myotis. Odkryto, że ich niezwykła długowieczność i odporność na nowotwory wynikają z unikalnego układu immunologicznego, który skutecznie tłumi stany zapalne i eliminuje uszkodzone komórki.

W dniach 4-6 września 2026 r. w Krakowie odbędzie się European Rover Challenge. 25 drużyn akademickich zmierzy się na torze imitującym powierzchnię Marsa, a wydarzeniu towarzyszyć będzie konferencja z udziałem ekspertów z ESA, NASA i sektora kosmicznego.