Onkoloji dünyasında tarihi başarı: Moderna'nın kişiselleştirilmiş mRNA kanser aşısı nüks riskini yüzde 42 düşürdü

Onkoloji, immünoterapi, moleküler biyoloji ve halk sağlığı dünyasında, kanser tedavisinin geleceğini kökten değiştirecek tarihi bir bilimsel başarı duyuruldu. Biyoteknoloji devleri Moderna ve Merck tarafından yürütülen Faz III klinik çalışma verileri, kişiye özel tasarlanan mRNA kanser aşısının ölümcül melanom vakalarında sağkalım oranlarını yükselttiğini belgeledi.

Avrupa Tıbbi Onkoloji Derneği (ESMO) Kongresi öncesinde sızan ve ardından şirketler tarafından resmen doğrulanan veriler, aşının pembrolizumab etken maddeli immünoterapi ilacıyla birlikte kullanıldığında kanserin nüks etme riskini %42 oranında gerilettiğini ortaya koydu.

"İntismeran" adı verilen kişiselleştirilmiş mRNA aşısı, hastalığın ortaya çıkmasını önlemek yerine tümörü ameliyatla alınan ancak kanserin nüks etme riski yüksek olan hastalar için uygulandı.

Tedavi protokolünde, her hastanın tümöründen alınan biyopsi örnekleriyle DNA ve RNA dizilimi gerçekleştiriliyor. Kanserli hücrelerdeki mutasyonlar sonucu oluşan ve "neoantijen" olarak adlandırılan protein yapıları tespit ediliyor. Kişiye özel hazırlanan mRNA aşısı vücuda enjekte edildiğinde, bağışıklık sistemine bu neoantijenleri tanıması için komut veriliyor. Böylece akyuvarlar, aynı mutasyonu taşıyan tümör hücrelerini hedef alarak yok ediyor.

Avustralya Melanom Enstitüsü'nden klinik deneme lideri Prof. Dr. Georgina Long, çalışmanın 157 farklı tıp merkezinde 1.137 hasta ile yürütüldüğünü bildirdi. İleri derece melanom hastalarında tek başına immünoterapinin yetersiz kaldığı durumları hedeflediklerini belirten Long, 25 aylık takip sürecinde kombinasyon tedavisinin ciddi bir yan etki yaratmadığını ilan etti.

Uzmanlar, onkolojide %10'luk bir risk azalmasının dahi büyük bir başarı olarak görüldüğünü, %42'lik bir gerilemenin ise tıp tarihinde devrim niteliğinde olduğunu vurguluyor.

Heyecan verici klinik sonuçlara karşın, kişiselleştirilmiş mRNA aşılarının küresel ölçekte yaygınlaştırılmasının önünde teknik engeller bulunuyor. Queensland Üniversitesi'nden genetikçi Seth Cheetham, her hastaya özel aşı üretmenin zaman alıcı ve son derece masraflı olduğunu ifade ediyor.

Hastadan doku örneği alınması, Massachusetts'teki laboratuvarlara gönderilmesi, genetik dizilim yapılması ve kişiye özel aşının üretilerek hastaneye ulaştırılması haftalar sürüyor. Bazı vakalarda aşı henüz üretim aşamasındayken kanserin nüks ettiği kaydedilirken, araştırmacılar lojistik süreçleri hızlandıracak yeni yöntemler üzerinde çalışıyor.