Saksonya-Anhalt eyaletinde 6 Eylül'de yapılacak seçimler öncesinde yapılan kamuoyu araştırmalarında, Almanya İçin Alternatif (AfD) yüzde 40’ın üzerindeki oy oranıyla açık ara önde görülüyor. Anketlerde AfD yüzde 40-43 bandında birinci sırada yer alırken, Almanya Başbakanı Friedrich Merz'in liderliğindeki Hristiyan Demokrat Birlik Partisi (CDU) yüzde 22-23 bandında ikinci sırada bulunuyor.
Hükümetin küçük ortağı Sosyal Demokrat Parti'nin (SPD) oy oranı yüzde 7-9, Yeşiller'in de yüzde 5-6 bandında bulunuyor.
AfD’nin bu eyalette alacağı oy oranıyla mecliste mutlak çoğunluğu elde etme ve ilk kez Almanya’da bir eyalette iktidara gelme olasılığı bulunduğu için Almanya’da gözler 6 Eylül’de yapılacak seçimlerde olacak.
Gazeteci ve yazar Jana Hensel ile siyaset bilimci ve sosyolog Steffen Mau, Saksonya-Anhalt’ta yapılacak seçimler öncesinde AfD’nin ülkenin doğusundaki eyaletlerde yüksek oy alması ve seçim sonuçlarının ülke siyasetine olası etkilerine ilişkin AA muhabirine açıklamalarda bulundu.
Hensel, AfD’nin doğu eyaletlerinde yüksek oy almasının birçok nedeni olduğunu belirterek, Almanya’nın yeniden birleşmesinin üzerinden 36 yıl geçmesine rağmen doğuda bulunan eyaletlerin ülkenin batısındaki eyaletlerin refah seviyesine ulaşmadığını söyledi.
"Çok büyük ekonomik ve sosyal farklar" bulunduğunu vurgulayan Hensel, aynı zamanda iç politika tartışmalarının Batı Almanya perspektifinden yürütüldüğünü ifade etti.
Hensel, Almanya'nın doğusunda yaşayanların birçoğunun "ülkenin kenar mahallesinde yaşadığı" ve "görülmediğini" hissettiğini aktardı.
Saksonya-Anhalt’ın küçük bir eyalet olduğunu, ancak burada yapılacak seçimlerin büyük etkileri olacağını belirten Hensel, AfD’nin Merz’in başbakanlığı döneminde daha da güçlendiğini savundu.
Hensel, "Friedrich Merz döneminde AfD kontrolden çıktı. Uzun süre Almanya'nın doğusunda yüzde 20 civarında oy alan AfD, bugün anketlerde yüzde 40'a ulaştı." dedi.
Bu yükselişin bir önceki hükümetin görevde olduğu dönenin son aylarında başladığını belirten Hensel, "Friedrich Merz'in görev süresinde bu parti çok büyük bir artış kaydetti. AfD'nin yüksek destek almasından büyük ölçüde Friedrich Merz sorumludur." ifadesini kullandı.
Berlin’de gelecek dönemde nelerin yaşanabileceğini şu anda söylemeyeceğini ifade eden Hensel, "Hükümetin düşeceğini düşünmüyorum. Ancak Friedrich Merz’in Almanya Başbakanı olarak görevine devam edip etmeyeceği konusunda en azından soru işareti bulunuyor." değerlendirmesinde bulundu.
"AfD, demokrasi için büyük bir tehlikedir"
Hensel, bu seçimin federal hükümetin politikalarına, Friedrich Merz’in reformlarına yönelik bir oylama niteliği taşıdığını kaydetti.
Saksonya-Anhalt eyaletinde AfD’nin aşırı radikal bir teşkilat olduğunu belirten Hensel, "AfD, demokrasi için büyük bir tehlikedir." dedi.
Hensel, AfD’nin Saksonya-Anhalt seçim programına işaret ederek, burada göç politikasının sertleştirilmesinin ve kültür ve eğitim politikasının ideolojik çizgiye çekilmesinin istendiğini anlattı ve bunun çok tehlikeli, köklü değişiklikler öngören siyasi bir program olduğunu söyledi.
AfD’nin iktidara gelmesi durumunda ülkedeki toplumsal iklimin sertleşeceği uyarısında bulunan Hensel, "Irkçılık, göçmen karşıtı söylemler adeta bir eyalet hükümetinden, yani eyalet başbakanından gelmeye başlar. Bu toplumsal atmosferi büyük ölçüde sertleştirir." dedi.
Alman hükümetinin yürüttüğü dış politikanın AfD’nin oylarının artmasında bir etkisi olup olmadığına ilişkin soruya da Hensel, "AfD, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırı savaşından başka hiçbir şeyden bu denli büyük fayda sağlamıyor." cevabını verdi.
Siyaset bilimci ve sosyolog Mau da Saksonya-Anhalt’taki seçimlerin önemli olduğunu belirterek, "Berlin’deki federal hükümet üzerinde de etkileri olacak. Başbakan Merz’i büyük bir baskı altına sokacak." dedi.
Mau, AfD’nin bu eyalette hükümeti kurması durumunda Almanya’da köklü bir değişim olabileceğini kaydetti.
Ülkenin doğusunda neden AfD’nin yüksek oy aldığına ilişkin bir soruyu yanıtlayan Mau, "Nüfus genel olarak azalırken, göç artıyor. Bu nedenle, küçülen toplumlar çoğu zaman göçten ve yeni göçmenlerden korkuyor. Bu, sadece orada (Saksonya-Anhalt’ta) değil, ülkenin doğusundaki diğer bölgelerinde de gözlemleyebileceğimiz bir durumdur." yanıtını verdi.
Siyaset bilimci Dr. Benjamin Höhne de kamuoyunda AfD’nin Saksonya-Anhalt eyaletinde hükümet sorumluluğunu üstlenme ihtimalinin endişeye yol açtığını belirterek, AfD’nin kamuoyu araştırmalarında Saksonya-Anhalt’ta uzun süreden beri önde olduğunu ifade etti.
Son Federal Meclis ve Avrupa Parlamentosu seçimlerinde AfD’nin bu eyalette ve genel olarak Almanya’nın doğusunda oylarını artırdığının görüldüğüne işaret eden Höhne, AfD’nin Saksonya-Anhalt eyalet meclisinde çoğunluğu elde etmeyi ümit ettiğini kaydetti.
Höhne, ancak son anketlerde Yeşiller gibi küçük partilerin muhtemelen mecliste yer alabileceği ve AfD’nin oy oranının da biraz gerilediğinin görüldüğünü ifade ederek, bu nedenle AfD’nin hükümeti tek başına kurabileceğine ilişkin senaryonun gerçekleşme ihtimalinin şimdilik bir miktar azaldığını dile getirdi.
Höhne, şu an olası görünmese de AfD’nin eyalet yönetiminde yer alması durumunda sadece Saksonya-Anhalt eyaletindeki insanların değil, genel olarak ülkenin etkilenebileceğini belirterek, "Bunun, genel olarak demokrasi üzerinde de etkileri olur." dedi.
Almanya’da eyaletlerin Federal Eyaletler Temsilciler Meclisi (Bundesrat) üzerinden hükümetin yasama sürecine katıldığına işaret eden Höhne, AfD’li bakanların burada muhtemelen Almanya’nın uzlaşı esaslı karar alma yöntemlerinden uzak durabileceği, böylelikle federal düzeyde yönetimin de bir ölçüde zorlaşabileceği uyarısında bulundu.
