Türkiye ile Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) diplomatik ilişkilerinin başlamasının 53. yıldönümünde, BAE, bugün, İstanbul’da yatırım forumu düzenledi.
İki ülke arasındaki lojistik, ulaştırma altyapısı, tedarik zincirleri ve sanayi yatırımları alanlarında işbirliğini güçlendirme ve Orta Koridor kapsamında yeni yatırım ve ticaret fırsatlarını geliştirme amacıyla düzenlenen foruma BAE’nin Ankara Büyükelçisi Said Sani ez-Zahiri ev sahipliği yaptı.
Etkinliğe Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi Başkan Yardımcısı Ali Kamil Özmen ile birlikte BAE’den 11 üst düzey şirket ve Türkiye’den 65 şirketin temsilcileri katıldı.
‘TİCARET 45 MİLYAR DOLARI AŞTI’
BAE Büyükelçisi Zahiri, açılış konuşmasında, “Yarım asrı aşkın bir geçmişe sahip olan BAE-Türkiye ilişkileri, bugün iki dost ülkenin liderlerinin; Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Sayın Şeyh Muhammed bin Zayed Al Nahyan ve Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın basiretli vizyonları sayesinde, daha önce görülmemiş bir ivme döneminden geçmektedir. Temmuz 2023’te 50,7 milyar dolar değerinde imzalanan anlaşmalar ve aynı yılın eylül ayında Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşması’nın yürürlüğe girmesi, ortaklığımızın seyrinde gerçek bir dönüm noktası teşkil etmiştir. İki ülke arasındaki petrol dışı ticaret, 40 milyar dolarlık hedefi öngörülen tarihten önce aşarak 2025 yılında 45,2 milyar dolara ulaşmıştır. Bu rakam, yalnızca bir yıl içerisinde yüzde 15,5 oranında bir artışa ve 2022 seviyesinin yaklaşık üç katına tekabül etmektedir” ifadelerini kullandı.
ORTA KORİDOR
Gerçekleştirdikleri etkinlikten bahseden Zahiri, “Lojistik hizmetler ve altyapı sektörünü bu forumun odağına aldık. Çünkü bu sektör, ekonomik ortaklığı raporlardaki rakamlardan sahadaki somut varlıklara dönüştüren sektördür. Çin ve Orta Asya’yı Hazar Denizi ve Kafkaslar üzerinden Türkiye’ye, oradan da Avrupa’ya bağlayan Orta Koridor, artık kağıt üzerinde kalan bir fikir değildir. Bugün fiilen işleyen ve her geçen yıl büyüyen bir güzergâh hâline gelmiştir. Bu güzergâh boyunca inşa edilecek ve inşa edildikten sonra işletilmesi ve yönetilmesi gerekecek altyapı ve tesisler, bugün iki ülkemizin iş dünyalarının önünde bulunan en geniş yatırım fırsatlarından birini oluşturmaktadır. Türkiye, bu koridoru Avrupa pazarıyla buluşturan kesişme noktasıdır” dedi.
KALKINMA YOLU
Zahiri, Kalkınma Yolu Projesi’ne de değinerek, “Türkiye aynı zamanda, Büyük Fav Limanı’ndan Türkiye sınırına ve buradan Avrupa’ya uzanan ‘Kalkınma Yolu Projesi’nin kuzeydeki ortağıdır. Birleşik Arap Emirlikleri, Türkiye, Irak ve Katar ile birlikte bu projeye ilişkin Dörtlü Mutabakat Zaptı’nın taraflarından biridir. Bu noktada özellikle açık olmak isterim: Orta Koridor ile Kalkınma Yolu’nu birbirleriyle rekabet eden iki güzergâh veya birbirinin alternatifi olarak görmüyoruz. Zira iki güzergâh, yönleri ve hizmet ettikleri yük tabanı bakımından birbirinden farklıdır. Her iki güzergâh da Türkiye’de buluşmakta ve her ikisi de Avrupa’ya ulaşmaktadır. Bu, doğası gereği tamamlayıcı bir kesişmedir. Türkiye’nin sahip olduğu imkânlar ile Birleşik Arap Emirlikleri’nin sahip olduğu imkânlar, doğal ve tamamlayıcı bir şekilde bir araya gelmektedir. Etkinlikte amacımız, fırsatları somut ve uygulanabilir bir çerçevede ortaya koymaktır: Bu fırsatlar nerede bulunmaktadır? Neye ihtiyaç duymaktadır? Ve bunları projelere dönüştürebilecek ortaklar kimlerdir?” sözlerini sarf etti.
‘ÇİN’DEN AVRUPA’YA 18 GÜNDE’
Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi Başkan Yardımcısı Ali Kamil Özmen ise, “Önemli koridorların kesişim noktasında yer alan Türkiye, bir merkez olma hedefini güçlü altyapı yatırımlarıyla desteklemektedir. Bölgesel ve uluslararası jeopolitik gelişmeler nedeniyle bazı ticaret yollarının istikrarsızlaştığı küresel bir ortamda, alternatif doğu-batı koridorlarının önemi daha da belirgin hale gelmiştir. Türkiye'nin merkezinde yer aldığı Orta Koridor, Çin'den Avrupa'ya transit sürelerini sadece 18 güne indirerek büyük bir zaman avantajı ve dayanıklılık sunmaktadır. Orta Koridor, Türkiye'nin 7,8 milyar dolarlık ve Irak'ın 20 milyar dolarlık altyapı yatırımlarıyla desteklenen, daha geniş bir bölgesel bağlantı ağının parçası haline gelmektedir. Geliştirilen bu güzergah, yıllık 4,7 milyar avro değerinde konteynerli yük ve 55 milyon ton dökme yük kapasitesi sunmaktadır” ifadelerini kullandı. Etkinlik daha sonra BAE şirket temsilcilerinin sunumları ve düzenlenen panelle devam etti. Ardından “aile fotoğrafı” çekildi ve ikili iş görüşmelerine geçildi.
TÜRKİYE-BAE İLİŞKİLERİ
53. yılını tamamlayan Türkiye-BAE ilişkileri, 2010 yılında başlayan Arap Baharı ile birlikte kötüleşmişti. Taraflar, pek çok kriz noktasında, ayrı kutuplarda yer almıştı. Öyle ki, 15 Temmuz darbe girişiminden BAE sorumlu tutulmuştu. Dönemin veliaht prensi, bugünün BAE Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid Al Nahyan'ın danışmanı Muhammed Dahlan, darbenin finansörü olmakla suçlanmış; 2020’de hakkında “kırmızı bülten” istenmişti. 2021’de ise, suç örgütü lideri Sedat Peker’in BAE’den AKP iktidarını suçlayan videolar yayınlaması sonrası, iki ülke arasında resmi temaslar başlamıştı. İlişkiler normalleşirken, Peker’in videoları sona ermişti. Bugün ise BAE, Türkiye’ye en çok yatırım yapan Körfez ülkesi ve Türkiye’nin Körfez’deki en büyük ticaret ortağı konumunda. Ticaret Bakanlığı verilerine göre iki ülkenin ticaret hacmi 2025’te 19 milyar doları aştı. İthalat ve ihracat miktarları birbirine yakın seyrederken, iki ülkenin de en çok ithal ve ihraç ettiği ürün grubu mücevherat oldu.
