Mùa tựu trường, lịch học tập trở nên dày hơn, đồng thời thời gian sử dụng thiết bị điện tử phục vụ học tập của học sinh cũng tăng đáng kể. Theo bác sĩ Hoàng Quyết Tiến, Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, học tập kết hợp sinh hoạt thiếu khoa học có thể làm suy giảm thị lực, tăng nguy cơ cận thị hoặc khiến độ cận tiến triển nhanh ở học sinh.
Bác sĩ Tiến gợi ý 4 nguyên tắc chăm sóc mắt tốt cho trẻ.
Bố trí góc học tập đầy đủ ánh sáng
Ánh sáng tại khu vực bàn học là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp và nhiều nhất đến thị lực. Trẻ học tập trong điều kiện thiếu sáng hoặc ánh sáng phân bố không đều khiến mắt phải điều tiết liên tục, gây mỏi, khô mắt.
Trẻ nên học ở nơi đủ sáng, phân bố đồng đều, ưu tiên ánh sáng tự nhiên nhưng tránh nắng chiếu trực tiếp hoặc phản quang vào mắt, bàn và màn hình. Buổi tối, đặt đèn học đối diện phía tay cầm bút, đồng thời bật đèn phòng để giảm chênh lệch độ sáng. Nên chọn đèn Led CRI trên 80, không nhấp nháy và có chao che bóng đèn để hạn chế chói mắt.
Giữ tư thế ngồi và khoảng cách nhìn phù hợp
Tư thế ngồi học không chỉ ảnh hưởng đến cột sống mà còn quyết định khoảng cách từ mắt đến sách vở, giúp giảm bớt áp lực điều tiết lên cơ mắt và sự co kéo của trục nhãn cầu. Khoảng cách tối ưu từ mắt đến sách, màn hình máy tính khoảng 30-40 cm. Việc cúi quá sát vào tập vở là nguyên nhân hàng đầu khiến trục nhãn cầu dài ra, dẫn đến cận thị tiến triển.
Trẻ cần ngồi lưng thẳng, hai vai thả lỏng, hai bàn chân đặt bằng phẳng trên sàn nhà, ngực không tựa vào mép bàn. Chiều cao của bàn và ghế phải tương thích với vóc dáng của trẻ để duy trì tư thế ngồi thoải mái nhất.
Cân bằng thời gian nhìn gần - xa
Mắt trẻ rất dễ bị mỏi nếu phải tập trung nhìn gần (đọc sách, xem màn hình) trong nhiều giờ liên tục. Nên áp dụng nguyên tắc 20-20-20, sau mỗi 20 phút học tập nhìn gần, nhìn ra một vật ở khoảng cách xa ít nhất 20 feet (khoảng 6 mét) trong thời gian 20 giây. Phụ huynh có thể đánh dấu một điểm nhìn xác định để con tập thói quen như chậu cây, bức tranh, hồ cá trong nhà...
Trong ngày hoặc vào các ngày cuối tuần nên cố gắng sắp xếp thời gian để trẻ có những hoạt động ngoài trời tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên để trục nhãn cầu được giữ ổn định, làm chậm tiến triển của bệnh cận thị.
Ngủ đủ giấc và bổ sung dinh dưỡng cho mắt
Chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng từ bên trong cung cấp "nguyên liệu" để nuôi dưỡng, phục hồi đôi mắt. Giấc ngủ sâu, đủ 8-10 tiếng mỗi đêm giúp cơ mắt được nghỉ ngơi hoàn toàn, phục hồi năng lượng đồng thời tái tạo các tế bào biểu mô võng mạc giúp nuôi dưỡng các tế bào thị giác.
Bữa ăn hàng ngày nên tăng cường các nhóm thực phẩm như cải bó xôi, cải kale, cà rốt, bí đỏ, cá thu, cá hồi cũng góp phần bổ sung dinh dưỡng tốt cho mắt như lutein, zeaxanthin, vitamin A và beta-carotene... Cha mẹ có thể bổ sung dưỡng chất chuyên biệt từ broccophane (chiết xuất từ bông cải xanh giàu sulforaphane) giúp tăng sản xuất thioredoxin - một loại protein hỗ trợ bảo vệ các tế bào biểu mô sắc tố võng mạc.
Bên cạnh những nguyên tắc hướng dẫn bên trên, bác sĩ Tiến khuyến nghị trẻ nên được khám mắt định kỳ 6 tháng một lần để phát hiện sớm tật khúc xạ và theo dõi tốc độ tăng độ để đổi kính kịp thời.
