AI-generated summary
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu her yıl eylül ayında New York'ta toplanır ve üye ülkelerin liderleri küresel sorunları gündeme getirir. Bu yılın toplantısı, Gazze'deki çatışmanın devamı, iklim krizinin aciliyeti ve yapay zekanın yönetimi gibi konularla şekillendi.
Birleşmiş Milletlere (BM) üye ülkelerin liderlerini ve üst düzey temsilcilerini bir araya getiren BM 81. Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Haftası, dün yapılan konuşmalarla son buldu.
BM'ye üye 193 ülkeden devlet ve hükümet liderleri ile başta dışişleri bakanları olmak üzere birçok bakan ve üst düzey isim, dünyada öne çıkan başlıkları 22-28 Eylül'de BM Genel Kurul kürsüsünde tartıştı.
Bu yıl "Güveni yeniden tesis etmek, dönüşümü yönetmek: Herkes için sonuç üreten bir BM” temasıyla gerçekleştirilen 81. Genel Kurul kapsamında, ABD-İran arasındaki çatışmalar, Gazze’deki soykırım ve Ukrayna’da devam eden savaş gibi sıcak konuların yanı sıra iklim değişikliği, yapay zekanın geleceği, kalkınma ve eşitsizlik gibi küresel sorunlar ele alındı.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, 10 yıl süren iki dönemlik görevinin bu sene sonu bitecek olmasından dolayı son kez Genel Kurul toplantısında konuşma yaptı. Guterres, konuşmasının sonunda delegeler tarafından dakikalarca alkışlandı.
Bu yıl 16. kez BM Genel Kuruluna hitap eden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, yine başta Gazze ve Filistin meselesi olmak üzere İran, Lübnan, Sudan ve Ukrayna'daki sıcak çatışmalara dikkati çekti, küresel ve bölgesel krizlere çözüm önerilerinde bulundu.
Erdoğan, hitabında ayrıca küresel tıkanıklığı aşmak için BM Güvenlik Konseyindeki reform ihtiyacı ile iklim değişikliği ve yapay zeka gibi başlıkları ele aldı.
BM 81. Genel Kurulu boyunca Türk delegasyonunun, bu yıl Türkiye'de yapılacak BM İklim Değişikliği Konferansı (COP31) üzerine yoğun toplantı trafiği de dikkati çekti.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikleri Bakanı Murat Kurum, 9-20 Kasım'da Antalya'daki Expo Merkezi'nde düzenlenecek COP31'in tanıtımını BM'de yaparken, iklim hedeflerini ölçülebilir, uygulanabilir eylemlere dönüştürmek istediklerini vurguladı.
Netanyahu, bu yıl da BM Genel Kurulunda protesto edildi
Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından hakkında tutuklama emri bulunan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun bu yıl da BM Genel Kurul salonunda protesto edilmesi BM 81. Genel Kurul haftasında en çok konuşulan konular arasında yer aldı.
Başta Türkiye olmak üzere 70'ten fazla ülke delegasyonu Netanyahu kürsüye çıktığı anda Genel Kurul salonunu terk ederek protesto eyleminde bulundu.
Öte yandan, ABD bu yıl da Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ve heyetine BM Genel Kurul toplantılarına katılım için vize vermezken, şubattan bu yana savaş halinde olduğu ülke lideri İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'ye vize verdi.
Filistin Devlet Başkanı Abbas, BM Genel Kurulu kararıyla, bu yıl da salona önceden kaydedilmiş video üzerinden hitap etmek zorunda kaldı.
BM Genel Kurulunda 113 devlet ve hükümet başkanı konuşma yaptı
BM Genel Kurul Başkanı Sözcüsü Melissa Summers, bugün düzenlediği basın toplantısında, BM 81. Genel Kurulunda bu yıl Mynmar ve Afganistan dışında bütün üye ülkelerin konuşma yaptığını belirtti.
Summers, “Bunlar arasında 113 devlet ve hükümet başkanı, 1 veliaht prens, 11 başkan yardımcısı, 7 başbakan yardımcısı ve 48 bakan yer aldı.” dedi.
Ön verilere göre BM Genel Kuruluna hitap edenlerin yüzde 60’ının yapay zekadan bahsettiğini, dörtte üçünün bir şekilde iklim sorununu gündeme getirdiğini aktaran Summers, konuşmacıların yaklaşık yüzde 14’ünün de kadın olduğunu ve bu oranın geçen yıl yüzde 12 civarında bulunduğunu bildirdi.
Summers, BM 81. Genel Kurulu haftasında BM Genel Kurul Başkanı Khalilur Rahman’ın bu sabah itibarıyla devlet ve hükümet başkanları, bakanlar ve diğer üst düzey yetkililerle toplam 95 ikili görüşme gerçekleştirdiğini ifade etti.
BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric de bugünkü basın toplantısında, BM Genel Sekreteri Guterres’in toplam 147 üst düzey ikili görüşme gerçekleştirdiğinin altını çizdi.
Dujarric, yüksek düzeyli katılım haftası kapsamında delegeler için yaklaşık 18 bin aktif akreditasyon kartı düzenlendiğini bildirdi.
BM Genel Kurulu, her yıl üye ülke liderlerini bir araya getiriyor
Her yıl eylülde New York'taki Birleşmiş Milletler Genel Merkezi'nde düzenlenen BM Genel Kurulu, dünyanın dört bir yanından devlet ve hükümet başkanları ile üst düzey temsilcileri bir araya getiriyor.
Tüm üye ülkelerin temsil edildiği Genel Kurulun yüksek düzeyli haftasında liderler, ülkelerinin önceliklerini ve küresel gelişmelere ilişkin görüşlerini Genel Kurul kürsüsünden aktarırken, çok sayıda ikili ve çok taraflı görüşme de gerçekleştiriliyor.
Genel Kurul, bu yönüyle uluslararası toplumun küresel sorunları ele aldığı en geniş katılımlı diplomatik platformlardan biri olma özelliğini taşıyor.
AI outlook — possibilities, not facts
BM Güvenlik Konseyi reformu ile ilgili görüşmeler yıl sonuna kadar devam edecek ve konkrete bir öneri belgesi hazırlanacaktır.
Likely · Within months
COP31 konferansında Antalya'da, iklim finansmanı ve adaplasyon konularında geliştirilmiş ülkelerden yeni taahhütler bekleniyor.
Possible · Within months
Gazze'deki çatışma, uluslararası mahkeme kararları ve askerî baskı etkisiyle bir sonraki ay içinde bir duraklama noktasına ulaşabilir.
Possible · Within weeks

Sebe news agency affiliated with the Houthis claimed that Saudi Arabia carried out 8 air strikes on Zahir, Mecz and Sehar districts of Sada province. He also stated that 35 air strikes were carried out on Yemen in the last 24 hours and civilian structures were targeted in these attacks. While the United Nations called for peace due to the escalation of conflicts, it warned that children in Yemen are at risk of acute malnutrition.
The United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs (OCHA) announced that it appointed Ambassador Mehmet Güllüoğlu as Director of the Humanitarian Sector Department and Head of the Geneva Office. Güllüoğlu, 44, is a graduate of Marmara University Faculty of Medicine and has more than 20 years of experience in humanitarian aid, disaster management and public health. He previously served as Director General of the Turkish Red Crescent and President of AFAD, and served as Türkiye's Ambassador to Tanzania between 2021 and 2024.
The Prime Ministry announced that the two bodies found at the weekend after the ship disaster off the coast of Kyrenia belonged to 5-year-old Mehmet Asaf Biçer and Nihat Pancar, according to DNA studies. Today, another body was found during the search efforts and DNA testing was initiated for identification.
Ukrainian President Zelenskiy announced that Russia targeted the city of Sumy with guided bombs. In the attack, 2 people died, 6 people were injured and the school building was hit. Zelenskiy also announced that they agreed with Belgium to deliver 3 F-16 fighter jets by the end of this year and that urgent ammunition supply was provided.
Israel's Channel 14, which is close to the Netanyahu government, claimed that after Israeli Prime Minister Netanyahu's meeting with UAE President Bin Zayed, a meeting was held with the participation of Saudi Arabia, the USA and other countries, and the Iranian threat and cooperation issues were brought to the agenda. The Israeli Prime Minister's Office and the UAE confirmed the visit.

UKMTO reported that an oil tanker passing through the Strait of Hormuz was hit and a fire broke out. It was stated that the crew was safe and no environmental damage was reported.