Eski Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Eiland, Netanyahu'ya 2023 sonunda savaş riskini uyardığını açıkladı
Quick Look
- İsrail'in eski Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Giora Eiland, 16 Ağustos 2023'te Tel Aviv'deki Savunma Bakanlığı karargahında Başbakan Netanyahu ile görüştüğünü ve 2023 sonu veya 2024 başında bir savaşın başlama ihtimalini uyardığını belirtti.
- Eiland, bu uyarının Askeri İstihbarat Direktörü Tümgeneral Aharon Haliva'nın güvenlik değerlendirisini değiştirmesi üzerine alındığını ifade etti.
- Ayrıca, BAE Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid Al Nahyan'ın da 23 Eylül 2023'te Netanyahu'ya Hamas'ın büyük bir saldırı hazırlığı konusunda uyardığı iddiası yer alıyor.
AI-generated summary
Why It Matters
İsrail'in 2022 sonu itibarıyla askeri istihbaratı savaş ihtimalini düşük görüyordu ancak 2023 yazında AMAN Tümgeneral Aharon Haliva'nın değerlendirmesi değişti ve riskin artması söylendi. Bu yeni değerlendirme, eski savunma bakanları ve üst düzey yetkililerle paylaşıldı ve Netanyahu ile acil bir görüşme talep edildi.
İsrail'in Maariv gazetesine konuşan eski Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Giora Eiland, 16 Ağustos 2023'te Tel Aviv'deki Savunma Bakanlığı karargahında Netanyahu ile baş başa görüştüğünü belirtti.
Eiland, görüşmede Netanyahu'yu 2023'ün sonu veya 2024'ün başında bir savaşın başlama ihtimali konusunda uyardığını aktardı.
Uyarı kararını, dönemin Askeri İstihbarat Direktörü (AMAN) Tümgeneral Aharon Haliva'nın güvenlik değerlendirmesini değiştirmesi üzerine aldığını kaydeden Eiland, Haliva'nın 2023 yazında savaş riskinde ciddi bir artış tespit ettiğini ifade etti.
Eiland, İsrail askeri istihbaratının 2022 sonuna kadar savaş ihtimalini "düşük" gördüğünü ancak Haliva'nın Haziran-Temmuz 2023 döneminde bu analizi değiştirerek çok cepheli bir savaş riskine dikkati çektiğini söyledi.
Eski Başbakan Ehud Barak, Moşe Yalon ve Amos Yadlin gibi eski savunma bakanlarının da aralarında bulunduğu 8 eski üst düzey yetkilinin katıldığı toplantıda bu yeni değerlendirmenin paylaşıldığını aktaran Eiland, durumun aciliyeti üzerine Netanyahu ile acil bir görüşme talep ettiğini ve savaş endişelerini ilettiğini ifade etti.
Söz konusu Eiland, İsrail merkezli "Ynet" haber sitesinde Eylül 2024'te yayımlanan ve Gazze Şeridi'nin kuzeyinin kuşatılmasını ve Filistinlilerin buradan sürgün edilmesini öngören "Generaller Planı"nın mimarı olarak biliniyor.
BAE Devlet Başkanı'nın da uyardığı iddia edilmişti
İsrail'in Haaretz gazetesinde gazeteci Shlomi Eldar imzasıyla 8 Eylül’de yayımlanan raporda da Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid Al Nahyan'ın, 23 Eylül 2023'te yaptığı telefon görüşmesinde Netanyahu'yu Hamas'ın büyük bir saldırı düzenleme niyeti konusunda uyardığı ileri sürülmüştü.
Haberde, uyarının İsrail'in Filistinli tutukluların serbest bırakılması ve Gazze üzerindeki ekonomik baskının azaltılması yönündeki taleplere yanıt vermediği bir dönemde geldiği, Netanyahu'nun ise bu uyarıyı göz ardı ederek güvenlik teşkilatındaki üst düzey yetkililere aktarmadığı iddia edilmişti.
Söz konusu iddialara ilişkin BAE Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, Abu Dabi'nin 7 Ekim 2023'ten bu yana yürüttüğü çabaların "gerilimi düşürme, bölgesel istikrarı güçlendirme ve şiddeti sınırlandırma" odaklı olduğu kaydedilmişti.
Açıklamada, BAE ile İsrail arasındaki devlet kurumlarının ilişkilerin başlamasından bu yana doğrudan iletişim kanallarını koruduğu ve ihtiyaç duyulduğunda ilgili tüm istihbarat bilgilerinin paylaşıldığı ve paylaşılmaya devam ettiği belirtilmişti.
İsrail'de 7 Ekim öncesindeki siyasi, askeri ve istihbarat zafiyetlerine ilişkin tartışmalar devam ediyor.
Hamas, "İsrail'in Filistin halkına ve Mescid-i Aksa başta olmak üzere kutsallarına yönelik günlük ihlallerine yanıt olarak" 7 Ekim'de Gazze sınırındaki askeri üslere ve yerleşim yerlerine saldırı düzenlemişti.
Saldırı öncesindeki zafiyetin sorumluluğunu üstlenmeyi reddeden Netanyahu, suçu orduya ve güvenlik teşkilatlarına yüklerken, muhalefet ise siyasi sorumluluğun Netanyahu'ya ait olduğunu savunuyor.
Ülkede genel seçimler öncesinde Netanyahu ile muhalefet arasındaki anlaşmazlıklar derinleşirken, kamuoyu araştırmaları Netanyahu'nun yeni bir hükümet kurma çoğunluğuna ulaşamadığına işaret ediyor.
Netanyahu, İsrail tarihinin "en sağcı hükümeti" olarak nitelendirilen mevcut kabineye Aralık 2022'den bu yana başkanlık ediyor.
What to Watch
AI outlook — possibilities, not facts
Askeri istihbaratın 7 Ekim öncesi risk değerlendirmesi hakkında resmi bir soruşturma başlatılacak.
Likely · Within weeks
İsrail'in iç güvenlik ve istihbarat reformları gündeme gelecek.
Very likely · Within months
Open Questions
- Netanyahu neden bu uyarıları paylaşmadı?
- Askeri istihbaratın risk değerlendirmesinde ne kadar kesinlik vardı?
- BAE'nin uyarısının içeriği tam olarak neydi?
- 7 Ekim saldırısı öncesi diğer ulusal uyarlardan biri vardı mı?


