
Người có tiền sử chấn thương sọ não, đặc biệt là vỡ nền sọ hoặc rò dịch não tủy, có nguy cơ tràn khí nội sọ hoặc rò dịch não tủy khi đi máy bay do thay đổi áp suất, cần khám trước chuyến bay đường dài để tránh biến chứng nghiêm trọng như tụt não, viêm màng não hoặc ngừng tuần hoàn.
AI-generated summary
Chấn thương sọ não là tổn thương não, hộp sọ hoặc các cấu trúc bảo vệ não do lực tác động mạnh từ bên ngoài, thường gặp sau tai nạn giao thông, tai nạn sinh hoạt hoặc chấn thương thể thao. Người bệnh nặng như vỡ lún sọ, nền sọ, tụ máu, xuất huyết, phù não cần phẫu thuật cấp cứu.
Điều gì xảy ra khi đi máy bay sau chấn thương sọ não?
Người có tiền sử chấn thương sọ não nên đi khám trước khi di chuyển bằng máy bay nhằm tránh nguy cơ tràn khí nội sọ cũng như rò dịch não tủy.
Chấn thương sọ não là tổn thương não, hộp sọ hoặc các cấu trúc bảo vệ não do lực tác động mạnh từ bên ngoài, thường gặp sau tai nạn giao thông, tai nạn sinh hoạt hoặc chấn thương thể thao.
Người bệnh chấn thương sọ não nặng như vỡ lún sọ, nền sọ, tụ máu, xuất huyết, phù não... cần được phẫu thuật cấp cứu. Sau phẫu thuật, người bệnh có thể phục hồi tốt, trở lại cuộc sống hàng ngày, làm việc và sinh hoạt bình thường, song hộp sọ vẫn có thể tồn tại những vùng tổn thương như vỡ nền sọ, khuyết xương...
ThS.BS Lê Hữu Tùng, khoa Ngoại Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết các tổn thương nền sọ có thể âm thầm tồn tại và chỉ bộc lộ khi gặp các yếu tố thuận lợi như thay đổi áp suất khi người bệnh đi máy bay, chấn động vùng đầu mặt, hắt hơi mạnh hoặc nhiễm trùng đường hô hấp trên.
Tràn khí nội sọ
Thay đổi áp suất khi đi máy bay có thể làm các điểm yếu trên nền sọ mất tính kín, hình thành đường rò thông thương giữa khoang nội sọ và môi trường bên ngoài. Ở nhiều trường hợp, đường rò hoạt động như "van một chiều", tạo điều kiện cho khí đi vào trong hộp sọ từ các xoang cạnh mũi và không thoát ra được.
Khí tích tụ lâu ngày tạo nên tình trạng tràn khí nội sọ tăng áp, chèn ép nhu mô não, tăng áp lực nội sọ, gây rối loạn ý thức. Lúc này, người bệnh cần được can thiệp giải áp và đóng kín đường rò kịp thời, tránh biến chứng tụt não, suy hô hấp, ngừng tuần hoàn.
Rò dịch não tủy
Khi màng cứng bị rách do áp suất lớn, dịch não tủy có thể chảy liên tục ra mũi hoặc tai, hình thành rò dịch não tủy. Đây không chỉ là dấu hiệu cảnh báo tổn thương nền sọ mà còn tạo nên con đường thông trực tiếp giữa môi trường bên ngoài và hệ thần kinh trung ương. Vi khuẩn từ hốc mũi hoặc các xoang theo đường rò xâm nhập vào khoang sọ, gây viêm màng não, viêm não hoặc áp xe não.
Bác sĩ Tùng cho biết, tình trạng giảm áp lực nội sọ kéo dài do mất dịch não tủy có thể khiến non bị kéo xuống dưới, căng các tĩnh mạch cầu nối giữa bề mặt não và màng cứng. Những tĩnh mạch này khi rách dẫn đến máu tụ dưới màng cứng.
Theo bác sĩ Tùng, người có tiền sử chấn thương sọ não vẫn có thể đi máy bay. Tuy nhiên, nếu từng vỡ nền sọ, rò dịch não tủy, phẫu thuật nền sọ, dị dạng hoặc khuyết xương nền sọ sau chấn thương, hay đã từng được đặt dẫn lưu não, người bệnh cần đi khám trước các chuyến bay đường dài để bác sĩ đánh giá cụ thể sức khỏe hiện tại.
Nếu xuất hiện các triệu chứng như đau đầu tăng dần sau chuyến bay, buồn nôn, giảm tỉnh táo, yếu tay chân, nghe tiếng óc ách trong đầu, người bệnh cần đến ngay cơ sở có chuyên khoa Ngoại thần kinh để được chẩn đoán, điều trị sớm.
Người bệnh cần duy trì tái khám định kỳ, theo dõi các dấu hiệu bất thường và điều trị triệt để các đường rò nền sọ, giúp phòng ngừa tràn khí nội sọ cùng nhiều biến chứng thần kinh khác, góp phần bảo vệ lâu dài chức năng não và chất lượng sống.
Thanh Long

Nhiễm HPV không đồng nghĩa virus tồn tại suốt đời; khoảng 90% ca nhiễm tự đào thải trong 2 năm nhờ hệ miễn dịch. HPV type 16 là nguy cơ cao nhưng tiến triển ung thư chỉ xảy ra khi virus tồn tại dai dẳng và không được xử trí. Vaccine phòng ngừa còn hiệu quả dù đã nhiễm.

Trẻ 14 tháng tuổi nổi mẩn đỏ, ngứa sau ăn một giờ có thể là dấu hiệu dị ứng thức ăn nếu ban lan nhanh toàn thân kèm sưng môi, môi, khó thở; ngược lại, tổn thương do côn trùng thường chỉ khu trú tại vùng tiếp xúc. Bác sĩ khuyên đưa trẻ khám để xác định nguyên nhân và tránh tự dùng thuốc.

Trẻ 13 tuổi dậy thì nổi mụn nhiều ở trán, má và cằm. Sữa tươi có thể làm mụn nặng hơn do hormone kích thích tuyến bã, nhưng không nên ngừng uống đột ngột vì cần canxi cho sự phát triển. Khuyên giảm xuống 200ml/ngày, thay bằng sữa chua không đường hoặc sữa hạt, ăn đa dạng thực phẩm giàu canxi và duy trì vệ sinh da.

Uống nhiều nước tăng lực, đặc biệt chứa caffeine và các chất kích thích như taurine, guarana, có thể làm tăng huyết áp và nhịp tim, gây nguy cơ tim mạch, nhất là ở người có tiền sử bệnh tim hoặc tăng huyết áp. Caffeine trong nước tăng lực (80-350 mg/lon) có thể vượt mức khuyến nghị 400 mg/ngày khi uống nhiều lon, dẫn đến co mạch máu và giải phóng adrenaline. Ngoài ra, việc dùng thường xuyên cũng liên quan đến tăng cân, tiểu đường và rối loạn chuyển hóa, tăng nguy cơ cao huyết áp. Người dùng nên tránh phụ thuộc vào nước tăng lực để chống mệt mỏi, thay vào đó tìm nguyên nhân như thiếu ngủ hoặc căng thẳng. Những người có bệnh tim mạch nên tránh hoặc hạn chế sử dụng. Nếu xuất hiện triệu chứng như tim đập nhanh, đau ngực hoặc huyết áp tăng kéo dài, cần ngừng sử dụng và đến bác sĩ kiểm tra.

BS.CK2 Nguyễn Hoàng Thạch giải thích rằng canxi trong xương cá nhỏ dễ hấp thu hơn khi nấu nhừ hoặc nghiền nhỏ, trong khi vỏ tôm chứa canxi dưới dạng cacbonat khó tan và bị chitin cản trở, làm giảm hiệu quả hấp thu; sữa và chế phẩm từ sữa được đánh giá là nguồn canxi tốt nhất do dạng ion hòa tan và hỗ trợ từ casein, lactose.

Minh Hoàng, 28 tuổi, kỹ sư phần mềm ở Tây Ninh với thu nhập 22 triệu đồng/tháng và hơn 100 triệu đồng tiết kiệm, vẫn sống trong cảm giác bất an tài chính do trauma gia đình và áp lực mạng xã hội. Tương tự, Phương Anh, 26 tuổi, môi giới chứng khoán tại TP HCM, thu nhập 25 triệu đồng, tiết kiệm hơn 200 triệu đồng nhưng từ chối chi tiêu cơ bản. Cả hai trải qua lo lắng mãn tính về tiền bạc, ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng sống, cho đến khi bắt đầu tham vấn tâm lý và học cách tái định nghĩa giá trị bản thân ngoài con số tài khoản.